Từ “Một đập ăn quan” tới xã hội hóa “Một đập lên quan”!

18/06/2020

Trần Tuấn

18-6-2020

Ô ăn quan là trò chơi phổ biến với mọi trẻ Việt Nam ở độ tuổi từ mẫu giáo tới tiểu học. Trẻ chơi “Ô Ăn Quan” cố gắng tính toán phân bổ quân đi sao cho nhanh chóng nhất tạo được thế “một đập ăn quan”, để kết thúc ván với câu hát đồng dao “hết quan, tàn dân, thu quân, kéo về” còn tay vơ hết quân trên bàn! Thế là giành trọn chiến thắng, với số “quân ăn” nhiều nhất có thể, nhanh nhất có thể.

Trò này hình thành từ bao giờ? Tại sao xuất hiện? Tại sao lại “ăn quan”? Tên như thế phản ánh quan điểm gì thịnh hành trong xã hội? Ý nghĩa giáo dục đưa lại là gì? Tại sao có sức hấp dẫn duy trì bền vững theo thời gian? … Những câu hỏi như vậy đặt ra trách nhiệm cho các nhà “nghiên cứu trò chơi dân gian” đã hoặc sẽ phải làm sáng tỏ.

Còn người viết bài này, xuất phát từ sự liên hệ thực tế “tai nghe, mắt thấy” nửa thế kỷ phát triển đất nước, phát hiện ra tư duy trò chơi dân gian này gắn chặt với “triết lý cuộc sống” đầu tư, giành, và giữ vị trí trong “quan trường” của người Việt, cả trong chiến tranh và thời bình. Về lâu dài, tư duy chiến lược “ô ăn quan” liên quan trực tiếp tới sự hưng thinh, tồn vong của bất cứ chế độ đương quyền nào trong thời gian qua.

GIẢI THOÁT ÔNG MƯỜI HƯƠNG – MẪU MỰC CÚ “MỘT ĐẬP ĂN QUAN”

Mười Hương là bí danh của người xây dựng và phụ trách vận hành cụm tình báo huyền thoại thời chiến tranh Đông dương 1955-1975, một “Dream Team” gồm toàn những “perfect spy” như: Lê Hữu Thúy, Phạm Ngọc Thảo, Vũ Ngọc Nhạ, Phạm Xuân Ẩn…. Ông Mười Hương vừa mất hôm 11/6 (Tài liệu tham khảo 1).

Báo chí suốt tuần qua, cả chính thống và mạng xã hội, chưa ngơi bài về ông! Trong đó, tôi chú ý tới bài đăng trên facebook phỏng vấn ông đại tá tình báo Tư Cang (Tên thật, Nguyễn Văn Tàu), ngôi sao hiện hữu của đội hình “Dream team” còn tới ngày nay, về điệp vụ “giải thoát ông Mười Hương” khỏi biệt giam của chính quyền Sài Gòn năm 1963. Ông Tư Cang là người trực tiếp cùng Phạm Xuân Ẩn lên phương án thực hiện giải cứu thành công (Tài liệu tham khảo 2).

Xin trích đoạn phỏng vấn (từ TLTK 2):

Hỏi: Kế hoạch đưa ông Mười Hương ra khỏi nhà tù được thực hiện như thế nào, thưa ông?

Trả lời: Năm 1963, sau cuộc đảo chính lật đổ Ngô Đình Diệm, tình hình ở Sài Gòn thay đổi rất nhiều. Ông Tám Mỹ (Chính ủy phòng tình báo lúc đó) nhận được lệnh của cấp trên là bằng mọi giá nhân lúc tình hình đảo chính rối ren phải đưa ông Mười Hương ra. Ông Tám Mỹ kêu tôi, lúc đó là Cụm trưởng Cụm tình báo A.18 (sau này mới đổi tên thành H.63 năm 1968), hội ý xem có cách nào không.

Lúc đó, tôi vào thành trao đổi với Phạm Xuân Ẩn. Ẩn nói địch giam ông Mười Hương trong phòng biệt giam nên giờ chỉ có cách thuyết phục cai ngục. Cách duy nhất là phải chồng thật nhiều tiền cho nó. Tôi hỏi Ẩn là cần khoảng bao nhiêu, Ẩn nói cỡ 100.000 đồng. Hồi đó giá một lượng vàng là 3.000 đồng. 100.000 tức là 33 lượng vàng.

Ông Tám Mỹ chạy về kiếm nhà tư sản yêu nước là bà Võ Thị Quê. Bà Quê cho mượn 100.000 đồng. Bà Quê biết ông Mười Hương thành ra thương ông ấy nên mới dám cho vay số tiền lớn như vậy. Bà Quê sau này cũng tham gia mạng lưới tình báo, bị tra tấn rất dữ trong tù và hy sinh.

Kiếm được tiền rồi thì Phạm Xuân Ẩn vô thuyết phục cai ngục. Ông Ẩn kể có nói với nó: “Mày chịu làm như vậy, mày sơ hở trong 15 phút thì mày lấy 100.000 tiêu xài, mua xe Mercedes chạy”. Khi Mười Hương ra khỏi cổng nhà tù, chiếc Renault của Phạm Xuân Ẩn đã chờ sẵn và đón đi luôn. Chạy được tầm 2 km về tới ngã tư Bảy Hiền thì sang xe taxi của ông Nguyễn Văn Huỳnh, là giao thông liên lạc của cụm tình báo, ông Huỳnh chở Mười Hương chạy một mạch về xã Phú Hòa Đông, huyện Củ Chi”. (Hết trích).

Tôi tin trừ nhóm tình báo A18, ngõ hầu tất cả những ai trong làng tình báo của thế giới này đang ở Sài gòn lúc ấy, khi được yêu cầu “Đưa Mười Hương bằng bất cứ giá nào” ra khỏi biệt giam, đều nhất trí nhận định đây là một “điệp vụ bất khả thi”!

Vậy mà khi Tư Cang-Phạm Xuân Ẩn nhận nhiệm vụ, họ đã ra được phương án và cùng với các đồng đội cụm tình báo A18, thực thi trót lọt! Ngẫm kỹ phương án đó, quả là cú “một đập ăn quan” mẫu mực, cả nghĩa đen và nghĩa bóng, tư duy cội nguồn từ trò chơi dân gian bao đời, được chuyển thể “nhuần nhuyễn” vào trong đời sống chính trị Việt Nam giữa thế kỷ 20!

TỪ “MỘT ĐẬP ĂN QUAN”, NGHĨ VỀ XÃ HỘI HÓA “MỘT ĐẬP LÊN QUAN”

Không rõ tâm tư bạn đọc mạng xã hội (cùng các lãnh đạo của Đảng và hệ thống truyền thông chính thống của nhà nước) nhìn nhận, đánh giá thế nào, nhưng với tôi, phải hiểu chiến công trên của cụm tình báo chiến lược A18 là minh chứng sống động nhất về tồn tại trên thực tế cách thức vô hiệu hóa toàn bộ hệ thống của chính thể đương quyền, ở một thời điểm cụ thể, cho một nội dung cụ thể, để đạt mục tiêu cụ thể đặt ra, trong điều kiện được đánh giá là “bất khả kháng” nhất, với chi phí “tối thiểu” nhất!

Ngẫm về ông Mười Hương cùng cụm tình báo chiến lược A18 những ngày này, và xét thực tế đời sống xã hội cùng hệ thống quản trị đất nước nửa thế kỷ qua, tôi tự đặt ra cho mình các câu hỏi: (1) có bao nhiêu cú “một đập ăn quan” đã được thực hiện trong cuộc chiến 1954-1975 và đóng góp của chúng đến đâu cho sự “sụp đổ” của chính quyền Việt Nam Cộng Hòa? (2) Sang thời nhà nước Cộng Hòa Xã hội Chủ Nghĩa Việt Nam, chiến lược “một đập ăn quan” phát triển đến đâu? Được ai thực hiện? Nhắm vào những mục tiêu gì? Và liệu có ảnh hưởng tới sự tồn vong của chế độ hiện hành như đã mục kiến cho Việt Nam Cộng Hòa 1955-1975?

Tôi tin ngoài những người lãnh đạo Đảng, lãnh đao Quốc hội, lãnh đạo Chính phủ cùng hệ thống các bộ, ban, ngành của nhà nước Việt Nam trong 45 năm qua, không ai có thể trả lời tốt hơn các câu hỏi trên! Hơn thế, họ cũng không thiếu những bằng chứng sống động như hoặc còn hơn điệp vụ bất khả thi “giải cứu Mười Hương” của A18!

Tuy thế, từ kinh nghiệm nghiên cứu và phản biện chính sách liên quan tới ngành y tế mấy chục năm qua, kết hợp với thông tin chính thống về cuộc chiến chống tham nhũng ở đất nước này, tôi có thể đi tới nhận định, “một đập ăn quan” thế kỷ 20 đã phát triển tới mức “xã hội hóa” trong hai thập niên đầu thế kỷ 21, và đã “lên đời” bằng hình thái mới “một đập lên quan”, tinh vi hơn và hiệu quả lớn hơn rất nhiều, được tiến hành bởi những cá nhân và các tổ chức thủ lợi có “tầm nhìn xa”: Đầu tư để chiếm các vị trí trọng yếu trong tiến trình lập chính sách, hay lớn hơn, trong bàn cờ hệ thống chính trị đất nước!

Dân gian “xét mặt đặt tên” gọi ngắn gọn hiện tượng trên bằng một cái tên hết sức “thị trường”: Buôn Vua.

Còn giới khoa học, gọi đó là “tham nhũng chính sách”.

HÃY QUAN TÂM TỚI CHỦ ĐỀ ĐẦU TƯ NHÂN SỰ THAM NHŨNG CHÍNH SÁCH

“Buôn Vua” hay “Tham nhũng chính sách” trầm trọng đến đâu? Liệu tạo ra ảnh hưởng sâu sắc tới mức nào, theo hướng nào, xét với đời sống xã hội Việt Nam và sự tồn tại của chính thể hiện hành??? Xin nhường quyền phán xét cho các bạn!

Còn tôi, lượng sức mình và kinh nghiệm có được cũng chỉ giới hạn nghĩ được đến chuyện “một đập lên quan” cài đặt vì trí lèo lái chính sách của các nhóm thủ lợi phi nhân bản công nghiệp quốc tế như amiang, rượu bia, thuốc lá, nhiệt điện than, sữa công nghiệp, đồ uống có đường, hay “tổ hợp” hành động “nuốt trọn” y tế công bằng đường lối “công tư hợp tác”, “tự chủ hoàn toàn cho y tế công”…

Chỉ thế thôi, đã đủ mệt lắm rồi! Mong sự giúp sức của tất cả để có đủ tâm huyết trao đổi thêm cùng các bạn gần xa!

____

Tài liệu tham khảo:

1.Trần Quốc Hương (Winkipedia tiếng Việt). https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Qu%E1%BB%91c_H%C6%B0%C6%A1ng

2. Cuộc giải cứu Mười Hương- Người thầy ngành tình báo VIệt Nam (Tư liệu): https://www.facebook.com/KIMHONGNGOCTRAO/posts/2631293533854900