Hiển thị các bài đăng có nhãn Luật Pháp. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Luật Pháp. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Bảy, 12 tháng 10, 2019

Thấy gì từ vụ giải oan sau 40 năm hàm oan…

Thấy gì từ vụ giải oan sau 40 năm hàm oan…

10/10/2019
Theo tường thuật của tờ Tuổi Trẻ trên số báo phát hành ngày 9 tháng 10 thì ông Ngô Khương Tiến - Viện phó Viện Kiểm sát tỉnh Vĩnh Phúc, vừa thay mặt hệ thống tư pháp Việt Nam… chúc mừng ba nạn nhân của... hệ thống này được… giải oan sau 40 năm bị hàm oan (1)!
*** 
Cách nay gần 40 năm - tháng 1 năm 1980 – Ông Chu Văn Quản, ngụ tại thôn Vạn Thắng thuộc xã Đồng Thịnh, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phú bị giết và hệ thống tư pháp Việt Nam đã bắt, tống giam các ông Trần Ngọc Chinh, Trần Trung Thám, Khổng Văn Đệ, cáo buộc họ là thủ phạm…
Chừng ba tháng sau, gia đình ông Trần Trung Thám nhận được hung tin: Ông… đột tử trong qua trình điều tra! Ông Chinh và ông Đệ tiếp tục bị tạm giam thêm hai năm nữa thì hệ thống tư pháp Việt Nam tìm ra… hung thủ thật sự. Họ được trả tự do nhưng trên giấy tờ, cả ba (tính cả ông Thám) vẫn còn là nghi can của một vụ án giết người! 
Đó cũng là lý do ông Chinh, ông Đệ và thân nhân ông Thám miệt mài xin giải oan suốt từ đó tới nay. Mãi đến đầu tuần này, Viện Kiểm sát tỉnh Vĩnh Phúc mới tổ chức một buổi xin lỗi khiến hai nạn nhân trực tiếp, may mắn còn sống và ba gia đình có liên quan bị hàm oan suốt bốn thập niên.
Tiếng là “công khai” nhưng muốn chứng kiến hệ thống tư pháp Việt Nam thú nhận đã cáo gian, bắt oan, giam oan, xúc phạm danh dự, gây đủ thứ thiệt hại về tinh thần, sức khỏe, vật chất cho ông Chinh, ông Đệ, thậm chí khiến ông Thám mất mạng, vợ con họ lao đao, khốn khổ vì thế mà thất học thì phải có… giấy mời! 
***
Bên cạnh việc thú nhận hệ thống tư pháp Việt Nam đã sai, ông Ngô Khương Tiến - Viện phó Viện Kiểm sát tỉnh Vĩnh Phúc, chú thích đó chỉ là sai sót của thế hệ tiền nhiệm khiến thế hệ các viên chức thuộc hệ thống tư pháp hiện nay phải đứng ra xin lỗi. Đặc biệt là ông Tiến hoan hỉ chúc mừng hai nạn nhân và ba gia đình được… giải oan. 
Có thể ông Tiến lờ đi nên phóng viên tờ Tuổi Trẻ tường thuật về buổi xin lỗi vừa kể không đề cập đến lý do, tại sao 36 năm qua, tính từ ngày hệ thống tư pháp Việt Nam tìm ra người thật sự là hung thủ, phạt ông ta tù chung thân, không có bất kỳ viên chức hoặc cơ quan hữu trách nào đứng ra xin lỗi, giải oan cho ông Chinh, ông Để, ông Thám? 
Có thể xem hệ thống tư pháp Việt Nam “chân thành” khi bỏ qua, không điều tra - truy cứu trách nhiệm những cá nhân có liên quan đến cáo gian, giam oan, xúc phạm danh dự, gây đủ thứ thiệt hại về tinh thần, sức khỏe, vật chất cho ông Chinh, ông Đệ, thậm chí khiến ông Thám mất mạng, gia đình họ lao đao, khốn khổ?
Có thể xem hệ thống tư pháp Việt Nam “chân thành” khi thản nhiên để hai nạn nhân trực tiếp và ba gia đình ròng rã kêu oan suốt bốn thập niên rồi mới tổ chức xin lỗi, giải oan? Viện phó Viện Kiểm sát tỉnh Vĩnh Phúc không hề xin lỗi vì chậm giải oan. Do xem giải oan là ân huệ, ông Tiến mới “chúc mừng” các nạn nhân được… nhận ân huệ ấy!
Chẳng riêng ông Tiến, đó là não trạng chung của các viên chức hữu trách trong hệ thống tư pháp Việt Nam.
Cách nay hai tháng, Viện Kiểm sát tỉnh Khánh Hòa loan báo đã “chủ động phục hồi danh dự và sẽ đăng báo xin lỗi ông Huỳnh Chiếm Phái”.
Ông Phái sinh năm 1931. Tháng 10 năm 1981, ông Phái và một số người khác bị tống giam với cáo buộc giết ông Phạm Ngựu, khi đó là Chủ tịch xã Ninh Giang, huyện Ninh Hòa. Sau 15 tháng bị tạm giam, tháng 2 năm 1983, ông Phái được “tạm tha” với lý do: Già, sức khỏe sa sút, không cần thiết phải giam giữ tiếp...
Tuy nhiên đó không phải là lý do thật. Lý do thật là hệ thống tư pháp Việt Nam không tìm được bất kỳ bằng chứng nào chứng minh ông Phái và các “đồng phạm” giết ông Phạm Ngựu. Cũng vì vậy, sau khi “tạm tha” ông Phái, hệ thống tư pháp Việt Nam lần lượt “đình chỉ điều tra” các “đồng phạm” còn lại của vụ án này!
Sở dĩ ông Phái được “tạm tha” đầu tiên vì lúc đó, mắt ông đã mù, tai đã điếc, bại liệt toàn thân và có dấu hiệu bị tổn thương tâm thần... Cũng kể từ đó,với sự hỗ trợ của các con ông Phái bắt đầu kêu oan, họ muốn hệ thống tư pháp Việt Nam thừa nhận đã cáo gian, bắt oan chứ không tán thành chuyện “tạm tha” vì “già, sức khỏe sa sút”. 
Từ 1983 đến 2009 là 26 năm. Phải mất 26 năm tới lui, lên xuống kêu oan, ông Phái và gia đình mới được Viện Kiểm sát Khánh Hòa cho xem “quyết định đình chỉ điều tra đối với bị can Huỳnh Chiếm Phái” được ký từ năm… 1984. Nói cách khác, sau 26 năm kêu oan, gia đình ông Phái mới biết, trước đó 25 năm, ông đã được xem là… vô tội!
Ông Phái và các con của ông bắt đầu đòi giải oan, bồi thường. Hệ thống tư pháp Việt Nam không chấp nhận. Năm 2015, ông Phái tự sát. Các con của ông Phái tiếp tục kêu oan cho cha thêm bốn năm nữa. Giờ, Viện Kiểm sát Khánh Hòa đã chịu xin lỗi, giải oan cho ông Phái và gọi việc này là… “chủ động phục hồi danh dự, cải chính công khai”!
Còn chuyện bồi thường thì Viện Kiểm sát Khánh Hòa từ chối bởi theo các… qui định pháp luật thì đã… hết thời hiệu để xem xét! Không ai biết ông Phái có ngậm cười nơi chín suối hay không nhưng một nạn nhân khác, từng bị xem là “đồng phạm” với ông: Ông Trần Bê (62 tuổi) cũng đòi giải oan, bồi thường nhưng vẫn chưa có kết quả nên chưa cười được (2)!
***
Chỉ còn vài tháng nữa là hết năm 2019, theo Nghị quyết 49/NQ-TW của Bộ Chính trị đảng CSVN, sang năm, Việt Nam sẽ hoàn tất “Chiến lược cải cách tư pháp” (2005 – 2020). Kết quả 15 năm vừa qua cho thấy hoạt động tư pháp đã được “cải cách” như thế nào! Làm sao có một “nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, tôn trọng và bảo vệ quyền con người” khi cả trong nhận thức lẫn hành xử của hệ thống tư pháp, công dân vẫn chỉ như “con sâu, cái kiến”?
Chú thích
  • 16x9 Image

    Trân Văn

    Trân Văn là bút danh của một nhà báo có 28 năm làm việc ở nhiều vị trí khác nhau (Cộng tác viên, Phóng viên, Biên tập viên, Thư ký Tòa soạn) của một số đài truyền hình, đài phát thanh, nhật báo, tuần báo, báo điện tử tại Việt Nam và Hoa Kỳ. Các bài viết của Trân Văn là blog cá nhân và được đăng tải với sự đồng ý của đài VOA nhưng không phản ánh quan điểm chính thức của chính phủ Hoa Kỳ.

Thứ Tư, 18 tháng 9, 2019

Đảng cộng sản phải chấm dứt vi phạm Hiến pháp và pháp luật để tránh “nguy cơ khó lường”

Đảng cộng sản phải chấm dứt vi phạm Hiến pháp và pháp luật để tránh “nguy cơ khó lường”

Trung Nguyễn 
19-9-2019
Giải pháp chống tham nhũng toàn sáo rỗng
Vừa qua, ngày 16/9/2019, ông Lê Quang Thưởng, cựu Phó trưởng ban thường trực Ban tổ chức Trung ương, đã trả lời phỏng vấn báo Thanh Niên về hiện tượng các nhóm lợi ích hình thành do câu kết giữa quan chức và doanh nghiệp sân sau, đang hoành hành ở Việt Nam. Ông Thưởng cũng cho biết, các nhóm lợi ích này đang dẫn đất nước tới “những nguy cơ khó lường”. 
Đọc cả bài phỏng vấn của ông Thưởng, người đọc lại thấy ông đề ra giải pháp là phải “phát huy dân chủ”, nhưng đọc kỹ thì cái “dân chủ” mà ông nói là “tập trung dân chủ”. Tức là lại quay lại với những lời hô hào đồng chí phải phê bình nhau thẳng thắn, phải “lắng nghe” và “tiếp thu ý kiến” của dân.
Những giải pháp dựa vào sự tự giác, dựa vào đạo đức của cán bộ đảng viên cộng sản, dân nghe đã nhàm tai lắm rồi và hàng chục năm qua tình trạng càng tệ hại hơn. Chính ông Thưởng cũng đã thừa nhận điều này qua các vụ AVG, “Vũ nhôm”,… và sai phạm của các quan chức ở Sài Gòn, Đà Nẵng, Đồng Nai,…
Dân bị buộc phải hối lộ, tham nhũng
Công ty tư vấn phi lợi nhuận Hướng Tới Minh Bạch ở Việt Nam vừa tiến hành cuộc Khảo sát về Liêm chính trong Thanh niên Việt Nam 2019, đã nhận định như sau:
Cứ ba thanh niên Việt Nam thì có một người không ngần ngại thực hiện hành vi tham nhũng vì lợi ích của bản thân hoặc gia đình, mặc dù họ vẫn mong muốn được sống trong một xã hội liêm chính và hiểu rằng tham nhũng có hại cho thế hệ mình, cho nền kinh tế cũng như sự phát triển của Việt Nam.
Qua sự phân tích trong bản khảo sát, chúng ta cũng có thể thấy không ai muốn phải hối lộ, tham nhũng, nhưng trước việc sách nhiễu của nhà cầm quyền, bắt buộc người dân, thanh niên phải hối lộ cho xong chuyện. Và việc phải hối lộ, chung chi, tham nhũng đã tăng vọt so với khảo sát cách đây 5 năm, tức năm 2014.
Tuy nhiên, giải pháp để chấm dứt tình trạng này, như lời ông Nguyễn Quốc Văn – Viện trưởng, Viện Chiến lược và Khoa học Thanh tra, Thanh tra Chính phủ, là “mỗi chúng ta hãy sống liêm chính hơn”.
Tức là, sau bao năm hô hào “phê bình và tự phê bình”, “học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, tham nhũng từ nhỏ tới lớn ngày càng phát triển và nghiêm trọng. Còn các nhà khoa học, các giáo sư tiến sĩ xã hội chủ nghĩa vẫn không có giải pháp nào khác ngoài việc kêu gọi các đảng viên có chức quyền hãy sống “liêm chính” hơn.
Các nước đã có giải pháp, tại sao đảng Cộng sản không làm?
Trong khi đó, các nước giàu mạnh, văn minh trên thế giới đã tìm ra cách thức tổ chức nhà nước và xã hội để hạn chế tối đa tham nhũng. Đó là hệ thống “tam quyền phân lập”, “xã hội dân sự”, “đa nguyên đa đảng”, vốn là những thứ mà giới lãnh đạo cộng sản rất kị, thậm chí cấm đảng viên cộng sản nhắc tới hay ủng hộ những việc này.
Những tờ báo sặc mùi tuyên truyền của đảng Cộng sản như Quân đội Nhân dân, Tuyên giáo,… liên tục có những bài đả kích mô hình tổ chức nhà nước theo kiểu “tam quyền phân lập”. Dù vậy, không một bài báo nào có thể chỉ ra tại sao với cách thức tổ chức nhà nước “chuyên chính vô sản” như hiện tại thì tham nhũng ngày càng phát triển, thậm chí đến mức công khai vi phạm pháp luật và được bỏ qua như việc các tập đoàn bất động sản lấn sông: Quốc Cường Gia Lai lấn sông Hàn, Vingroup lấn sông Sài Gòn,… là những ví dụ sống động trước mắt nhân dân.
Hay như Phạm Nhật Vũ, em trai Phạm Nhật Vượng – tỷ phú Vingroup, kẻ phạm tội tham nhũng hàng triệu đô la Mỹ trong vụ án AVG, thì lại được Bộ Công an bao che đến mức tự chế ra danh từ “chính sách hình sự đặc biệt” dành riêng cho Vũ. Bản thân Bộ Công an, cao hơn là Bộ Chính trị và ông Nguyễn Phú Trọng, đã cho thấy “cái lò” và quyết tâm chống tham nhũng thực sự của đảng Cộng sản là gì, và họ cũng công khai thách thức toàn thể nhân dân Việt Nam, đứng trên pháp luật, dù pháp luật này do chính giới lãnh đạo cộng sản ban hành.
Từ đây người dân có thể thấy lý do tại sao giới lãnh đạo cộng sản chống “tam quyền phân lập” đến cùng. Đó là họ có thể tùy tiện chế vẽ, giải thích, vận dụng luật pháp theo ý họ muốn. Nếu như có Quốc hội do dân bầu ra, nếu như có tòa án độc lập, thì chắc chắn họ sẽ không thể tự tung tự tác vi phạm luật pháp như vậy được.
Chống “tam quyền phân lập” là chống Hiến pháp 2013
Khoản 3 điều 103 Hiến pháp 2013 quy định rõ về “tòa án độc lập”: Thẩm phán, Hội thẩm xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật; nghiêm cấm cơ quan, tổ chức, cá nhân can thiệp vào việc xét xử của Thẩm phán, Hội thẩm.
Thế nhưng tất cả thẩm phán đều là đảng viên cộng sản và phải tuân theo chỉ thị của giới lãnh đạo cộng sản. Nếu như thẩm phán xét xử độc lập thì các tập đoàn như Quốc Cường Gia Lai, Vingroup không thể thoát tội lấp sông, tàn phá môi trường, Phạm Nhật Vũ không thể được hưởng “chính sách hình sự đặc biệt”, hay dân oan các miền như Thủ Thiêm, Lộc Hưng, Văn Giang, Dương Nội,… không phải đi kiện tụng triền miên bao nhiêu năm qua.
Cơ cấu đại biểu Quốc hội là chống Hiến pháp 2013
Còn về Quốc hội, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân theo điều 69 Hiến pháp thì sao? Lãnh đạo cộng sản công khai bàn nhau về tỷ lệ “cơ cấu” “chuyên trách” hay “không chuyên trách” trong Quốc hội, công khai chuyện ép buộc cán bộ đảng viên phải đi làm “đại biểu quốc hội”. Thế nhưng, chính Chủ nhiệm Uỷ ban Tài chính – Ngân sách Nguyễn Đức Hải bày tỏ: “Phần lớn những cán bộ khi đề nghị quy hoạch về Quốc hội thì họ đều ‘xin đừng đưa em vào quy hoạch’.
Tức là giới lãnh đạo cộng sản tiếp tục chà đạp lên Hiến pháp khi đưa người vào Quốc hội mà không hề thông qua phiếu bầu trung thực của dân. Cần lưu ý là, cứ năm năm một lần người dân lại tốn rất nhiều tiền thuế và thời gian để đi bầu những cuộc bầu cử giả hiệu.
Bản thân những cán bộ, đảng viên cộng sản cũng rất mỏi mệt khi bị phân công làm “nghị gật”, không có thực quyền, không được lên tiếng đúng với lương tâm của mình, lại xung đột lợi ích với vị trí họ đang nắm giữ bên chính phủ.
Trong khi đó những người dân tâm huyết với đất nước nhưng không phải cộng sản, ra ứng cử vào Quốc hội, đều bị loại từ các vòng hiệp thương tổ chức bởi Mặt trận Tổ quốc, cánh tay nối dài của đảng Cộng sản. Các ứng cử viên độc lập này không có một cơ hội nào để người dân bỏ phiếu cho họ.
Phải chấm dứt ngay tình trạng vi phạm Hiến pháp và pháp luật
Chính do việc vi phạm Hiến pháp và pháp luật nghiêm trọng và kéo dài nên giới lãnh đạo cộng sản không bao giờ dám để tòa án độc lập vì sợ rằng người dân sẽ khởi kiện họ ngay lập tức theo chính luật pháp do họ ban hành. Họ cũng thừa biết, dân chẳng bao giờ bầu cho đảng viên cộng sản vào Quốc hội nên họ tự chọn sẵn ai là đại biểu.
Viết thẳng thắn ra như vậy để thấy rằng, giới lãnh đạo cộng sản đang vi phạm Hiến pháp và pháp luật nghiêm trọng, tước đoạt quyền làm chủ của nhân dân. Và hành vi vi phạm pháp luật như vừa kể trên phải bị chấm dứt ngay lập tức, chứ không thể nào tiếp tục ngụy biện, lừa dân.
Học Mỹ rồi có làm như Mỹ hay không? 
Hiện nay, Tổ biên tập tiểu ban Kinh tế – Xã hội đại hội XIII của đảng Cộng sản đang “du học” tại Mỹ để học hỏi cách thức phát triển bền vững, thực chất. Tuy nhiên, công thức để có được sự phát triển bền vững đó lại chính là những thứ mà giới lãnh đạo cộng sản đang ra sức bác bỏ: Dân chủ pháp quyền, tam quyền phân lập, xã hội dân sự, đa nguyên đa đảng, tự do ngôn luận và báo chí, tự do lập hội và hội họp,…
Nước Mỹ vẫn còn nhiều vấn đề xã hội phải giải quyết, nhưng nước Mỹ đã trở nên vĩ đại nhờ có cơ chế sửa sai rất hiệu quả do đề cao mô hình nhà nước dân chủ pháp quyền và bảo đảm các quyền tự do cho từng người dân. Những kiến thức này thì ngay cả các trí thức trong nước cũng đã ra rả hàng mấy chục năm nay góp ý cho giới lãnh đạo cộng sản, nhưng họ đã trả lời bằng sách nhiễu, tù đày… Vậy thì chuyến “du học” Mỹ bằng tiền thuế của dân, phỏng có ích gì?
Hãy lắng nghe trí thức chân chính và nhân dân
Tóm lại, trước những vấn nạn bất công xã hội, pháp luật tùy tiện như hiện nay, điều mà giới lãnh đạo cộng sản cần phải làm là lắng nghe tiếng nói phản biện của giới trí thức và người dân, chấm dứt ngay lập tức tình trạng vi phạm Hiến pháp và pháp luật đã kéo dài, thực sự thực thi chế độ dân chủ pháp quyền. Đó là giải pháp khả dĩ duy nhất để bảo đảm sự ổn định của đất nước, tránh các nguy cơ do các nhóm lợi ích mang lại.
Nếu chính giới đảng Cộng sản Việt Nam đã phản đối đảng Cộng sản Trung Quốc trong việc nuốt trọn biển Đông, đòi hỏi Trung Quốc phải tôn trọng luật pháp quốc tế để giữ gìn hòa bình, ổn định, thì chính họ phải hiểu rằng bản thân họ cũng phải chấm dứt việc vi phạm Hiến pháp và pháp luật ở trong nước, chấm dứt thực thi chính trị cường quyền đối với người dân trong nước. Có như vậy thì đất nước mới có thể có hòa bình và ổn định giữa đảng viên cộng sản và nhân dân.

Thứ Tư, 24 tháng 4, 2019

Nền tư pháp đóng góp ít ỏi cho quản trị quốc gia VN?

Nền tư pháp đóng góp ít ỏi cho quản trị quốc gia VN?

FB Quyen VuBản quyền hình ảnhFB QUYEN VU
Dư luận đang xôn xao về vụ ấu dâm xảy ra ở quận 4 thành phố Hồ Chí Minh và vụ gian lận điểm thi xảy ra tại một số tỉnh miền núi phía Bắc.
Trong cả hai vụ việc người dân đòi hỏi cơ quan tư pháp khẩn trương xử lý thủ phạm dâm ô trẻ em và xử lý hình sự các bậc phụ huynh đã chạy điểm cho con mình đỗ điểm vào các trường đại học.
Sự chậm trễ của cơ quan tư pháp trong xử lý khiến cho dư luận bức xúc. 
Vụ ấu dâm xảy ra từ ngày 02/4/2019, hình ảnh camera thu giữ được rõ ràng nhưng mãi 20 ngày sau mới có quyết định khởi tố.
Vụ gian lận điểm thi xảy ra trong kỳ tuyển sinh đại học năm 2018, tới nay đã sắp hết một năm học nhưng nhiều vấn đề sai phạm vẫn chưa được làm rõ. Dư luận đang đòi hỏi công khai danh tính các quan chức có con được nâng điểm, kỷ luật cách chức và xử lý những người này về hành vi hối lộ.
Cách một tháng trước, dư luận cũng phẫn nộ với việc cơ quan tư pháp huyện Chương Mỹ đã mắc sai lầm nghiêm trọng trong nhận định đánh giá về một vụ việc hiếp dâm trẻ em ở vườn chuối. 
Sau khi dư luận phẫn nộ về vụ việc Công an thành phố Hà Nội đã lấy vụ án lên trực tiếp điều tra thay đổi tội danh từ dâm ô sang hiếp dâm trẻ em và bắt giam trở lại thủ phạm trước đó được cho tại ngoại. 
Một vụ việc khác xảy ra trong một thang máy chung cư tại Hà Nội, đó là hành vi sàm sỡ cưỡng hôn cô gái của một người đàn ông nhưng sau đó chỉ bị phạt 200 nghìn đồng. 
Hình phạt rẻ rúng như thế khiến dư luận xã hội cười chê, mạng xã hội xuất hiện rất nhiều video clip được dân chúng tự quay chế diễu hình phạt 200 nghìn cho hành vi cưỡng hôn trong thang máy.
Những vụ việc đó và nhiều vụ việc khác xảy ra rải rác theo thời gian đều được báo chí điện tử, mạng xã hội và ngay cả đài truyền hình quốc gia loan tin rộng rãi. 
Việt Nam, giáo dụcBản quyền hình ảnhHOANG DINH NAM/GETTY IMAGES
Người nghiêm túc thận trọng thì đặt câu hỏi về năng lực của ngành tư pháp, người thô lỗ thẳng thừng thì bảo chúng nó chạy chọt luồn lọt hết rồi.
Tựu chung lại là một sự mất niềm tin vào khả năng xử lý khách quan đúng đắn sự việc của cơ quan tư pháp, một sự mất niềm tin vào năng lực thực thi công lý.
Và khi tâm lý dân chúng như vậy thì người ta tìm đến với sức mạnh của quyền lực và tiền bạc.

Vắng bóng công lý

Ở nhiều nước, Công lý là thuật ngữ cổ xưa đã được ý niệm từ rất sớm, đó được xem như khúc hoan ca được xướng lên trong mọi buổi khởi đầu của chính thể xã hội.
Trải qua thời gian hàng ngàn năm dù biết bao những biến động, mọi thực thể chính quyền đều chỉ có thể đạt được chỗ đứng nơi dân chúng nếu có khả năng thực thi công lý.
Cho tới ngày nay quyền tư pháp ở nhiều nước là một trong ba trụ cột quốc gia sánh vai cùng với lập pháp và hành pháp. Tư pháp đảm đương một phần khối lượng công việc to lớn trong đời sống đất nước, đóng góp quan trọng trong quản trị quốc gia.
Luật về bảo vệ nạn nhân tình dục 'tiến triển tốt'
Trong khi đó ở Việt Nam lâu nay ý niệm về công lý còn là mộng ảo xa vời. 
Cho tới Hiến pháp năm 2013 thì lần đầu tiên từ công lý mới được xướng lên trong câu "Tòa án nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ công lý" mà các bản hiến pháp 1960, 1980, 1992 trước đó không có
Tiếp theo đó lần đầu tiên Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 cũng đưa vào gọi tên hai từ Công lý mà các Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 và năm 1988 không có.
Và sự thiếu vắng đó liệu có ảnh hưởng đến sự hiển lộ của công lý trong xã hội?
Sự thật là sự vắng bóng của từ công lý không chỉ trong các văn bản quan trọng, nó đồng thời cũng vắng bóng trong các diễn ngôn đời sống.
Điều đó phản ánh nhận thức chính trị kém coi trọng sự thực hành công lý, từ đó kém coi trọng vai trò của tư pháp, đặt để quyền hạn của tư pháp ở một cương vị khiêm tốn yếu kém.
Sự tiến bộ cải thiện trong lĩnh vực tư pháp là rất chậm chạp.
Về thể chế bộ máy nhà nước thì Hiến pháp năm 2013 đã ghi nhận Tòa án thực hiện quyền tư pháp bên cạnh Quốc hội thực hiện quyền lập pháp và Chính phủ thực hiện quyền hành pháp.
Nhưng về quyền lực chính trị thì hầu như không có gì thay đổi về vị trí tư pháp, người đứng đầu các thiết chế tư pháp như Tòa án, Viện kiểm sát không có chân trong Bộ chính trị và chỉ giữ một vài vị trí trong Ban chấp hành trung ương 200 vị. 
Điều đó trái ngược với vị thế vượt trội của khối lập pháp và hành pháp nắm giữ nhiều vị trí trong các cơ quan quyền lực.
Mà quyền lực thì có khả năng áp lực chi phối sai khiến.
Bởi vậy vị thế chính trị khiêm tốn của ngành tư pháp đã ảnh hưởng đến những việc có thể làm, những việc không thể làm trong thực tế.
Những vụ như ấu dâm, gian lận điểm thi, cưỡng hôn trong thang máy đó đều là những vi phạm pháp luật hình sự cần được khởi tố, nhưng vì năng lực và quyền hạn của ngành tư pháp địa phương hạn chế nên đã không thể thực thi công lý như người dân mong đợi.
Hành vi đã rõ và pháp luật đã có, vấn đề chỉ là ở sự nhận thức đánh giá và thực thi theo pháp luật, nhưng điều đáng tiếc là các cơ quan tư pháp đã không thể khiến cho người dân cảm thụ được công lý.
Mà rồi từ đó sẽ ảnh hưởng xấu tới hành xử của dân chúng, tác động xấu tới quản trị quốc gia. Người dân sẽ sử dụng tiền bạc và quyền lực trong các mối quan hệ để xử lý công việc.
Điều đó đồng nghĩa với sự suy đồi của đạo đức cá nhân và đạo đức công vụ, tạo ra sự hỗn loạn nhất định trong trật tự xã hội và tạo ra các xung động xấu trong sự vận động đời sống xã hội.
Nay để công cuộc quản trị quốc gia được tốt lên, điều nên làm là phải xử lý đúng đắn các vụ việc đang thu hút được sự chú ý của xã hội.
Hãy làm sao để người dân chứng kiến và cảm thụ được công lý.
Về lâu dài là cần tập trung đầu tư cải cách, nâng cao năng lực, bổ sung thêm quyền hạn cho ngành tư pháp.
Để tư pháp phát huy được hết vai trò, thay vì để yếu kém đóng góp ít ỏi cho quản trị quốc gia.
Bài thể hiện quan điểm riêng và cách hành văn của tác giả, một luật sư đang hành nghề tại Hà Nội.

Chủ đề liên quan

Tin liên quan