Ngày xửa ngày xưa, thiên hạ còn cần để coi thời gian. Với ai đó, có thể thời gian không là vàng ngọc, cũng không đến vô tận nhưng vẫn cần đồng hồ. Vì nếu không có thì biết lúc nào đi, lúc nào đứng, lúc nào ngồi...
Nhưng thật ra nhiều người đã chính xác như đồng hồ, hà cớ gì phải cặp vào tay một chiếc đồng hồ cho nặng.
Người nông dân có thể coi bóng nắng trước hiên nhà mà nói y boong "bây giờ là mấy giờ". Ông bạn tôi cứ cỡ 5h chiều là "ma đưa lối, quỷ dẫn đường", phải nhắm hướng quán bia mà thẳng tiến. Thằng con ông chú tôi thì đúng 11h trưa là chạy về nhà đòi "măm măm".
Thời xưa còn thế. Đến thời "di động" (của "dế" và các loại "côn trùng" khác) thì đồng hồ nhiều khi tê liệt hẳn chức năng xem giờ. Vậy mà vẫn nhiều kẻ khoái đeo đồng hồ, mà đồng hồ "lóc xơ ry" (luxury). Ắt hẳn phải có tâm sự thầm kín nào ở đây.
Vì sao?
Vì đồng hồ là một vật dụng khéo léo tiết lộ thân phận chủ nhân của nó. Tùy theo kiểu dáng, màu sắc và tính năng nổi trội của đồng hồ mà ta có thể nhận diện người chủ theo kiểu "nghe nhạc hiệu đoán con người".
Người kè kè đeo đồng hồ, thậm chí lên giường ngủ cũng xem giờ, là người chỉnh chu, chính xác như robot. Kẻ luôn chỉnh kim phút, kim giây và không thể chịu nổi cảm giác đồng hồ mình sai so với đồng hồ thiên hạ thì "cái mặt đó khó chơi".
Đồng hồ đã nghiễm nhiên xâm lấn đặt dấu ấn của nó vào một lĩnh vực của xã hội.
Dân gian có chuyện vui về anh chàng đi chơi về muộn vặn lại đồng hồ, giả làm con cúc cu gáy. Bị vợ phát hiện ra vì đồng hồ gì mà có cả tiếng ngáp ngủ. Nhưng ngày nay người ta đã phát minh ra đủ loại đồng hồ, cả đồng hồ có mùi vị. Mùi thơm của hoa, mùi trái cây chín, nhưng toàn là mùi ngọt. Chả biết làm sao không ai thèm "chế" ra mùi đắng, hoặc siêu hơn là mùi tổng hợp - mùi của tình yêu...
Đồng hồ còn chỉ bản lĩnh đàn ông trong lĩnh vực chăn gối. 6h - 9h - 12h là ba cái mốc quan trọng đánh dấu những thời khác của đàn ông trong "chuyện ấy". Đây không phải chuyện đùa dù đáng buốn cười. Nó được các thầy giáo giảng trong trường phổ thông (ở phương Tây - dĩ nhiên) hẳn hoi.
Vẫn là thời gian
Nhưng quanh đi quẩn lại, cái đồng hồ vẫn trở lại chức năng ban đầu của nó là chỉ thời gian. Thời gian giục người ta nhanh lên, vội vàng vì một ngày quý báu của cuộc đời vốn dĩ buồn nhiều hơn đã vụt qua. Thời gian như bóng câu. Ban nhạc Tik Tik Tak, ban nhạc "đồng hồ báo thức" cũng làm "đại sứ" thời gian kêu to lên nhắc bà con. Nhưng thời gian ở đây không mang nghĩa vô tận trong không gian vô cùng của vũ trụ. Mà thời gian ở đây gắn với vòng đời của mỗi cái tên, mỗi số phận.
Phút thứ 89+1, 90+1, rồi +2, +3 đã bao lần là những phút giây lịch sử trong bóng đá. Thế giới túc cầu còn ghi nhớ mãi hai bàn thắng ngoạn mục của Quỷ đỏ MU vào lưới Hùm Xám Bayern Munich. Hay những pha làm bàn lạnh lùng của Oliver Neuville (Đức), Del Piero (Italia)... mùa World Cup vừa qua. Mà sau đó là phút giây vỡ òa vì sung sướng của người chiến thắng và đổi lại cả bầu trời sụp đổ của kẻ chiến bại. Khi đó, chỉ cái đồng hồ trên sân là mỉm cười vì đã bắt thiên hạ phải nhớ đến nó, phải tôn vinh giá trị của nó…
Tôi cứ nghĩ mãi vì sao người ta hay dùng cụm từ “ngược chiều hay thuận chiều kim đồng hồ” để chỉ việc vặn, mở một cái gì đó. Mà thường “đóng vào” là thuận, “mở ra” là nghịch. Nhưng người ta ít đóng vào mà thường mở ra cũng như nhiều nghi thức trong các lễ hội dân gian.
Chính xác như đồng hồ Thụy Sĩ, ai cũng biết câu nói đó. Nhưng tôi tự hỏi: Không biết người làm ra cái đồng hồ chính xác đến kinh hoàng ấy, có chính xác trong giờ giấc thường nhật không, hay lại là một anh chàng lãng tử nhất trần đời !
Giáo sư Hồ Sĩ Quý: Rất cần một bảng giá trị không lệch lạc
Viện trưởng Viện thông tin Khoa học xã hội12:26 CH @
Gần đây, Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá XI đã ra nghị quyết 4 về chỉnh đốn Đảng. Xét cho cùng đây cũng chính là vấn đề Con Người, vấn đề văn hoá, tất nhiên là khu biệt ở cộng đồng cán bộ, đảng viên của Đảng. Để có thể có một cái nhìn toàn diện hơn vấn đề này từ trong chiều sâu tâm thức văn hoá, đặt vấn đề trong tổng thể cộng đồng dân tộc, VHNA đã có cuộc trao đổi với giáo sư, tiến sĩ triết học Hồ Sĩ Quý – Viện trưởng Viện thông tin Khoa học xã hội. Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.
PV: Mỗi cá nhân thông thường đều có những nét riêng về phẩm chất, tính cách. Tuy vậy, trong phạm vi một cộng đồng thì sự khác biệt của các cá nhân đó lại không làm mất đi những phẩm chất và những tính cách chung, mà người ta thường gọi là mẫu số chung về tính cách cộng đồng. Chúng tôi quan niệm đó là bảng giá trị nhân cách của cộng đồng. Nếu chấp nhận cách hiểu này thì, theo Giáo sư, trong bảng giá trị đó, cộng đồng người Việt Nam chúng ta có những phẩm chất nào được coi là tiêu biểu nhất, và những cái gì tạm gọi như là những thói xấu cố hữu chưa gột bỏ được?
GS. HSQ: Nét tích cực tiêu biểu và những thói xấu cố hữu trong tính cách người Việt là chuyện được bàn nhiều ở vài năm trước, lúc tâm thế xã hội còn tràn đầy không khí lạc quan, cái không khí khiến nhiều người tin hơn ở những đức tính tốt đẹp của người Việt, coi đó có thể là nguyên nhân lớn tạo nên sự phát triển. Một phần nữa, lúc đó cuốn sách “Người Trung Quốc xâu xí” của Bá Dương, tác giả người Đài Loan, mới được biết đến nên cũng gây ảnh hưởng, tạo cảm hứng mới mẻ cho sự bàn cãi. Mấy năm nay, đời sống kinh tế xã hội tuy vẫn phát triển nhưng đã nảy sinh nhiều vấn đề nổi cộm, có những điểm tắc nghẽn rất khó khai thông nên việc bàn đến tính cách người Việt có phần nhạt đi. Hiện thời, có lẽ anh Vương Trí Nhàn là một trong số ít những người còn mặn mà với chủ đề này.
Sự thực, đây là vấn đề rất căn bản, nằm ở tầng rất sâu trong văn hóa. Nó sẽ đeo bám sự phát triển trong mọi bước ở tương lai. Nghĩa là điều hay, nếu đạt tới, nó cũng có công, và cái dở, nếu mắc phải, nó cũng là một trong những kẻ tội đồ.
Trong một số bài báo và trả lời phỏng vấn, tôi cũng đã vài lần khẳng định cái hay, cái dở ở người Việt. Nay, lùi xa hơn một chút để suy ngẫm, tôi thấy, vẫn đủ cơ sở để một lần nữa khẳng định, thông minh, năng động, học giỏi và ít nhiều chịu khó là phẩm chất khó phủ nhận của người Việt, trong so sánh với bất kỳ cộng động tương đương nào. Và, thiếu triệt để trong tư duy và hành động, thiếu đại lượng khi nhìn nhận cá nhân, khi đánh giá người bên cạnh mình, và thiếu một bảng giá trị không lệch lạc để điều chỉnh hành vi là những điểm dở nhất trong tính cách người Việt, kể cả người Việt sống ở nước ngoài.
PV. Giáo sư có thể nói kỹ hơn...
GS. HSQ: Trên các phương tiện thông tin đại chúng, đặc biệt trên các trang tin Online, lâu nay nhiều ý kiến đã tỏ ý hoài nghi các phẩm chất thông minh, năng động, học giỏi và chịu khó của người Việt. Các bằng cớ đưa ra cũng không dễ cãi. Cũng đã có những nghiên cứu định lượng công phu với ý định nhằm khẳng định một lần cho dứt điểm về vấn đề này. Nhưng sự thật không đơn giản thế, ấy là chưa nói đến việc nghiên cứu định lượng ở ta cũng chưa đạt tới trình độ thật tin cậy. Thành thử mọi ý kiến, kể cả ý kiến của tôi hôm nay, cũng chỉ là những cảm nhận, những suy tư, khái quát có phần cảm tính.
Nhưng thật khó phủ nhận, tại sao từ thời cụ Đào Duy Anh, cụ Nguyễn Văn Huyên, cụ Phạm Quỳnh đến tận ngày nay, lúc nào cũng có những tiếng nói và quan trọng hơn, những hiện tượng, những chứng cứ chứng minh cho những phẩm chất đẹp này ở người Việt. Xin không nhắc lại những hiện tượng đáng tự hào của nhiều cá nhân và cộng đồng người Việt ở Đức, ở Pháp, ở Mỹ … và trong các kỳ thi tranh tài quốc tế, dù không ít cuộc thi chỉ là những thi cử ở tầm học trò. Người Việt trong cạnh tranh, giao tiếp với các cộng đồng bên ngoài, thường bộc lộ khá rõ tư chất thông minh, dù đôi lúc thông minh có phần “láu cá”. Tính năng động, độ nhạy bén, khả năng thích nghi với hoàn cảnh, cũng là phẩm chất khá trội, dù không ít trường hợp vẫn chưa vượt quá trình độ “ở bầu thì tròn ở ống thì dài”. Còn tinh thần hiếu học, thì xưa nay luôn là giá trị dễ thấy nhất, dù mục đích của việc học thường vẫn bị chê trách là học “để làm quan”, học để có bằng cấp, và nhiều lắm là học để làm việc, chứ rất ít người học với tinh thần “yêu thích tìm ra sự thật hơn là làm vua Ba Tư”. Và, tính cần cù, sự chịu khó trong kiếm sống nữa. Ngày nay, người cần cù có thể ít hơn, nhưng cũng chưa hề quá lời khi không ít người vẫn bị chê là “cần cù đến cù lần”.
Tôi nghĩ rằng, nếu cộng đồng, các tổ chức xã hội, bộ máy giáo dục và các quan chức có trách nhiệm, có cái nhìn “đãi cát tìm vàng”, chứ không phải “bới lông tìm vết”, với những hiện tượng này, ít ra phải được như cụ Tạ Quang Bửu ngày trước, thì tình hình sẽ khả dĩ hơn rất nhiều. Không đánh giá thích đáng những hiện tượng này, có thể sẽ là một sự lãng phí ngớ ngẩn. Ý tôi muốn nói là, nếu không đủ đại lượng để có cái nhìn ưu ái với những hiện tượng này, để nâng đỡ, khuyến khích, sử dụng và phát huy những hiện tượng này, xã hội sẽ lãng phí một nguồn lực quý - nguồn lực trí tuệ, nguồn lực con người.
Cũng cần nói thêm rằng, nhu cầu xã hội về một cái nhìn đại lượng và ưu ái đối với phẩm chất thông minh, năng động, học giỏi và chịu khó khi đánh giá con người, mà tôi muốn nói đến ở đây, không phải chỉ là nhu cầu cần có một thái độ, một “lòng tốt”, hay là một “quan chức anh minh”…, mà là nhu cầu trong hoạt động, trong thực tế với các chính sách, chế độ, cơ chế… đảm bảo cho các phẩm chất đẹp có cơ hội nảy nở, thể hiện mình và phát triển. Chỉ nghĩ trong đầu mà chưa thể hiện thành hành vi, thành chính sách thì vẫn chưa thể coi là có thái độ đúng.
PV. Thế còn cái xấu của người Việt, thưa Giáo sư?
Như vừa đề cập, trong tính cách người Việt, những điểm hạn chế đáng ngại nhất, khi đối chiếu với nhu cầu của sự phát triển đất nước ở thời điểm hiện nay, đó là thiếu triệt để trong tư duy và hành động, thiếu đại lượng khi nhìn nhận cá nhân, khi đánh giá người bên cạnh mình, và thiếu một bảng giá trị không lệch lạc để điều chỉnh hành vi.
GS. Trần Đình Hượu trước đây đã cảnh báo đại ý rằng, người Việt ai cũng biết làm một vài câu thơ, nhưng chẳng có nhà thơ nào và tác phẩm thơ nào được tôn vinh như là biểu tượng của cả nền văn hóa. Ngay cả Nguyễn Du cũng chưa được như Tagore trong văn hóa Ấn Độ, hay Đỗ Phủ, Lý Bạch trong văn hóa Trung Hoa. Cả dân tộc đánh giặc ngoại xâm gần như liên tục trong nhiều thời đại, nhưng chẳng có tướng sĩ nào được tôn vinh thành tượng đài thiêng liêng của ý chí dân tộc; hình tượng Trần Hưng Đạo được biết đến trong tâm thức dân gian, trên thực tế, là tượng đài của một Đức Thánh Trần, chứ không phải là tượng đài của một nhà quân sự tài ba. Chiến sỹ - nông dân áo vải cờ đào thì mới chỉ là đám đông anh hùng, không hề có một gương mặt cụ thể với những nét tính cách cụ thể. Nếu Chiến tranh thế giới II để lại ở Nga một số con phố mang tên những chiến sỹ binh nhất binh nhì, thì Chiến tranh chống Mỹ ở ta, đến nay, ngay các vị tướng cũng chưa được nhắc tới. Và, điều đáng ngại là ở chỗ, chúng ta thấy thế là bình thường.
Triệt để trong tư duy và hành động thường có nguy cơ, và đôi khi buộc phải, rơi vào cực đoan. Nhưng ở ta, mẫu người cực đoan, trong lĩnh vực nào cũng thế, lại rất ít nhận được sự thiện cảm của cộng đồng, nếu không muốn nói là thường bị ghẻ lạnh. Trong khi đó, ở phương Tây, người cực đoan có “đám đông” của họ, và rất nhiều phát minh, sáng tạo, sáng chế, tác phẩm… đã ra đời từ những ý tưởng cực đoan ở những con người cực đoan. Cực đoan, trong không ít trường hợp là đi đến tận cùng lý lẽ của vấn đề, là tư duy “vét cạn” toàn bộ sự việc, buộc sự việc phải lộ ra bản chất của nó. Cực đoan, mặt tốt của nó là triệt để. Đây là cái mà người Việt rất thiếu. Ngày nay, nhìn vào các hiện tượng văn hóa - xã hội, dù đã qua nhiều năm hội nhập và GDP đã vượt qua ngưỡng 1000 USD đầu người năm, nhưng đâu đâu ta cũng thấy những hiện tượng cải tiến, chắp vá, “có mặt nọ có mặt kia”…; rất ít có những hiện tượng là sản phẩm của tư duy triệt để, nhất quán, làm một lần là xong và không phải làm lại.
PV. Có phải Giáo sư cho rằng triệt để thì phải cực đoan?
GS.HSQ: Mọi sự triệt để đều có màu sắc cực đoan. Nhưng rất nhiều hiện tượng cực đoan lại chẳng mang thái độ triệt để hay tư duy triệt để nào cả. Đây là điều không dễ phân biệt nên trước cộng đồng, những người có tư duy triệt để thường phải chịu thiệt thòi. Trong cộng đồng người Việt, không nhiều người đủ đại lượng để nhận ra trong số những người cực đoan thì ai là người có tư duy triệt để, có cái nhìn xuyên thấu logic của sự việc. Vậy nên, các liệu pháp sốc, các phương án toàn diện - tổng thể, các giải pháp chấp nhận hy sinh… thường rất khó được tán đồng; chưa kể, những khó khăn khách quan cho những giải pháp kiểu này lại luôn rất lớn.
Thực tế đời sống ở Việt Nam cho thấy, những khó khăn khách quan luôn có xu hướng khuất phục được rất nhiều người có tư duy triệt để, khiến mọi ý đồ triệt để nhất rồi cũng phải thỏa hiệp hoặc chùn bước. Nhiều sự khởi đầu đầy hăng hái nhưng do thiếu một sự cực đoan cần thiết, nên rồi, kết quả vẫn không như mong đợi. Những ý tưởng to lớn không hiếm khi vẫn chỉ cho ra những kết quả bé tý, thường là do thiếu một phương thức thực hiện hợp lý với những cách làm và cách nghĩ triệt để. Nền văn hóa ở ta không khuyến khích những người dám chết để làm điều mình cho là có ích. Cộng đồng luôn nhân danh những giá trị của tiền nhân về dại và khôn, lợi và hại, cho và nhận, tâm và tài… để răn dạy các cá nhân không nên quá mạo hiểm với đời sống của mình. Điều này cũng có ý nghĩa tích cực của nó. Nhưng về một phương diện khác thì nó cản bước sự sáng tạo, làm thui chột ý chí vươn tới đỉnh cao và kéo dài sự sống của những cái lạc hậu. Điều này rất khác với văn hóa duy lý châu Âu.
Cách đây ít lâu, đứng trước những vấn nạn của nền giáo dục nước nhà, GS. Hồ Ngọc Đại nhận xét: “Tình trạng loạn trường đại học, loạn giáo sư, loạn tiến sỹ… là thực trạng buồn của giáo dục Việt Nam. Thế nhưng, cái cần “nổi loạn” nhất là sự nổi loạn của tư duy thì ta lại trì trệ, lại không dám, chỉ biết cam chịu”[1]. Tôi chú ý đến sự nhắc nhở của ông về tính triệt để trong tư duy và hành động. Với nền giáo dục đã có vài thập niên cải cách mà càng làm càng rối, thì tư duy chắp vá, thiếu triệt để, kém đồng bộ, chỉ “cải cách phần ngọn”… là thứ cần phải tính đến. Nghĩa là, cần có các giải pháp toàn diện - đồng bộ với tư duy triệt để. Nói như GS. Hoàng Tụy, sự trục trặc ở đây đã thuộc về lỗi hệ thống. Hệ thống vận hành của giáo dục đã không còn đủ sức tự sửa những lỗi của nó nữa. “Sai lầm hệ thống lớn nhất trong lĩnh vực giáo dục là đã đi lạc ra ngoài con đường chung của thế giới, kìm hãm thế hệ trẻ trong nền cử nghiệp hư học”[2].
Dĩ nhiên, cắt nghĩa sự yếu kém của giáo dục mà chỉ tìm nguyên nhân ở nếp tư duy, ở phẩm cách con người hay ở văn hóa thì rất không đầy đủ và do đó, rất dễ lệch lạc. Bởi đó là những nguyên nhân xa. Còn những nguyên nhân gần, nguyên nhân trực tiếp hơn của tình trạng yếu kém của giáo dục hiện đang thuộc về lợi ích, thuộc về bộ máy quản lý giáo dục, và cơ chế vận hành bộ máy quản lý ấy.
PV: Tôi đồng ý với Giáo sư, từ nhận thức đến chính sách là một khoảng cách, từ chính sách đến thực hiện chính sách lại là một khoảng cách lớn hơn. Giáo sư lý giải như thế nào về điều Giáo sư vừa nói, hiện nay ta đang thiếu một bảng giá trị không lệch lạc để điều chỉnh hành vi.
GS. HSQ: Theo tôi, bảng giá trị điều chỉnh hành vi ở ta đang lệch lạc, thậm chí khá lệch lạc.
Nếu lần theo những hiện tượng kinh tế - văn hóa - xã hội cụ thể, có lẽ không mấy khó khăn để nhận ra, mục đích thực, mục đích kép, hoặc mục đích ẩn giấu đằng sau không ít các hiện tượng đó không trùng với hoặc không giống như mục đích mà chủ nhân của những hiện tượng ấy trình diễn trước công luận. Ngày nay, khi lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ, lợi ích cá nhân… trá hình hoặc công nhiên can thiệp vào các kế sách, thì giá trị nào chi phối các động cơ của con người cũng không quá khó để nhận diện. Dư luận và báo mạng gần như than vãn hàng ngày về những lợi ích đằng sau một số dự án, công trình, kế hoạch… Cái điều chỉnh hành vi của những người vụ lợi trong các công trình dự án đó, hẳn không phải là những lợi ích quốc kế dân sinh. Không hề quá nếu nói rằng, đôi khi những thành tích quốc kế dân sinh, rất tiếc, lại chỉ là hệ quả của một lợi ích khuất tất khác. Chẳng phải ngẫu nhiên mà Hội nghị TW 4 mới đây đã phải ra Nghị quyết nhằm chặn lại hiện tượng “suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống với những biểu hiện phai nhạt lý tưởng, chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc…” Thậm chí, Nghị quyết chỉ rõ, hiện tượng tệ hại đó đang “thách thức vai trò lãnh đạo của Đảng và sự tồn vong của chế độ”[3]. Bởi vậy, nói lệch lạc về giá trị có thể cũng còn là nhẹ.
Nếu động cơ tối thượng thúc đẩy sự ra đời ồ ạt của các trường đại học những năm vừa qua nằm ngoài sứ mệnh thiêng liêng của giáo dục, thì giá trị thực dẫn dắt và điều chỉnh hoạt động của những trường đó, trước hết, hẳn không phải là tri thức, cũng không phải là nâng cao dân trí hay đào tạo nguồn nhân lực[4]. Và, cũng từ đó, nếu động cơ thúc đẩy người học đến trường không phải là tri thức… thì giá trị điều chỉnh hành vi của người học hẳn cũng không thể là trí tuệ, hay cao hơn, học để làm việc, làm người. Nhà trường và người học gặp nhau ở điểm này – mục tiêu cao nhất trên thực tế chỉ còn là mảnh bằng. Bằng thật, đương nhiên, nhưng kiến thức thì giả hoặc gần như giả. Ai đó nói vương quốc giả dối đã lên ngôi cũng không hề quá.
Hiện nay giá trị nào ở ta được tôn vinh xếp ở bậc thang cao nhất trong bảng các giá trị làm người. Rất tiếc, dù ít ai công khai thừa nhận, lại chính là “làm quan” và giàu có. Tôi không nghĩ làm quan và giàu có không phải là các giá trị đáng được trân quý. Nhưng làm quan và giàu có là những giá trị cao hơn mọi giá trị khác, xếp đầu bảng trong bảng các giá trị, được tôn vinh từ công sở đến gia đình, thì ở đây đúng là có sự lệch lạc. Dĩ nhiên, những người thực sự mơ được làm quan và được trở thành giàu có không nhiều. Nhưng tôi nói bảng giá trị lệch lạc, vì biết rằng không ít cá nhân đã phải lỡ dở về sở trường sở đoản cá nhân, phải hy sinh niềm đam mê riêng của mình về văn chương, nghệ thuật, khoa học, hay thậm chí nhàn tản… để lao vào làm giàu và phấn đấu làm quan, vì nếu không như thế thì khó mà chịu nổi tiếng thở dài của vợ con, bố mẹ và những người thân, trước khi hứng chịu sự chê bai của xóm giềng, đồng nghiệp và xã hội. Người thành đạt được cộng đồng thừa nhận, ở ta, trước hết phải là người giàu có, hoặc “làm quan”, rồi mới đến các “tước vị” khác. Giải thưởng quốc tế và quốc gia về chuyên môn, dẫu có một không hai, cũng chưa phải là cao, nếu người nhận giải vẫn nghèo khó hoặc là người nằm ngoài vòng hoạn lộ (宦路). Nghệ sỹ tài ba, nhà khoa học tiếng tăm, người thày mẫu mực… cũng không tránh khỏi bị người thân và đồng nghiệp đo bằng thu nhập và chức vị.
Tình trạng này nếu còn kéo dài thì quả thực là nguy hiểm.
PV: Cha ông có câu “thuốc đắng dã tật”. Thuốc nào cho căn bệnh nói trên? Văn hóa và luật pháp? Hay là cái gì khác…? và văn hóa có phải là phương thuốc cơ bản nhất?
GS. HSQ: Giải pháp hữu hiệu và triệt để cho căn bệnh nói trên, cũng là giải pháp hữu hiệu và triệt để cho mọi căn bệnh khác ở Việt Nam trên đường chuyển đổi để phát triển, theo tôi, là công khai tất cả những gì có thể công khai và loại trừ bằng được lợi ích cục bộ.
Ở tầm vĩ mô, tôi nghĩ đây là giải pháp trị được tận gốc mọi cái xấu trong xã hội. Mọi giải pháp khác chỉ là hệ quả của giải pháp này trong những lĩnh vực và hiện tượng cụ thể. Giải pháp này đụng đến cơ chế, xuyên qua các chính sách, gây sức ép đến từng người và tất cả các thiết chế xã hội, nên nó buộc cái xấu phải trả lại cho luật pháp tính nghiêm minh của luật pháp, trả lại cho văn hóa tính nhân văn của văn hóa, trả lại cho kinh tế tính chính đáng của lợi ích kinh tế, và trả lại cho chính trị tính “vị dân” của chính trị.
Thành tựu của sự phát triển đất nước từ những năm đổi mới đến nay, do rất đáng kể nên đã khiến chúng ta ít nhiều lãng quên ngăn ngừa lợi ích cục bộ và không chú ý thỏa đáng đến nhu cầu công khai của đời sống xã hội. Nay, tệ thiếu công khai và sự lộng quyền của lợi ích cục bộ đã cản trở sự phát triển đến mức báo động. Chúng đang “thách thức vai trò lãnh đạo của Đảng và sự tồn vong của chế độ”.
[3]Nghị quyết Hội nghị TW 4 (khóa XI): Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay. http://www.cpv.org.vn/CPV/Modules/Preview/PrintPreview.aspx?co_id=30257&cn_id=502700 [4] Trong “Báo cáo giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về thành lập trường, đầu tư và đảm bảo chất lượng đào tạo đối với giáo dục đại học” trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 7 ngày 26/5/2010, Ủy ban thường vụ Quốc hội cho biết, từ 1998 đến 2009, đã có 304 trường đại học, cao đẳng được thành lập,trong đó có 230 trường được nâng cấp từ bậc học thấp hơn; 9 trường đại học được nâng cấp từ khoa trực thuộc đại học Quốc gia, đại học vùng; 7 trường đại học được thành lập theo phương thức sáp nhập, chia tách và có 58 trường đại học, cao đẳng được thành lập mới hoàn toàn. 35/63 tỉnh, thành phố có thêm trường đại học, cao đẳng mới. Năm 1997, cả nước mới chỉ có 15 trường đại học ngoài công lập, đến hết tháng 9/2009 con số này là 78 trường. Nghĩa là bình quân trong thời gian này cứ 1 tháng có tới gần 3 đại học mới ra đời. Xem: Báo cáo số 29/BC-UBTVQH12 ngày 26/5/2010 của Ủy ban thường vụ Quốc hội trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 7 (tháng 5-6/2010).
Đã từ rất lâu người ta biết rằng Tiền là cực kì quan trọng, là thước đo của giá trị trong sự trao đổi của thị trường, dường như là cái có thể mua được mọi thứ đến cả Tiên cả Phật, làm người ta mạnh bạo lên …
Tôi quen biết với một gia đình. Thủa cả nước khó khăn, do có bố là “Lão thành cách mạng” anh được xét tuyển đi xuất khẩu lao động ở một nước bạn bè được xem là giàu có. Sau bao năm xa nhà, tích cóp, và đất nước họ cũng có nhiều xáo trộn, họ bồi thường dừng hợp đồng cho những lao động nước ngoài, anh phải về quê với 6 ngàn USD dắt túi. Ngày ấy đó là cả món tiền rất lớn đối với những người nhà quê chưa bao giờ nhìn thấy Đô la cả. Về nhà, anh làm cho mọi người thân hiểu là chẳng cần làm gì, cứ thoải mái tiêu mà không bao giờ hết. Vợ anh vốn lam làm, quyết định trả lại ruộng khoán cho HTX. Con anh đang chăm chỉ học tập, bắt đầu chểnh mảng, thấy đây là dịp khoe mẽ với chúng bạn về đường ăn nét ở sành điệu của mình. Họ hàng nội ngoại đến thăm nườm nượp, bầy vẽ ăn uống, bàn ra bàn vào nên chi tiêu món tiền của anh vào xây nhà, làm mộ tổ, hiếu hỉ, giúp chị em lam lũ. Khi muốn thoát ra khỏi những việc quan trọng ấy, anh nghênh ngang đến nhà ai đó làm vìa chầu tổ tôm, xóc đĩa … Cứ thế tiền đội nón ra đi … Bây giờ ngoài căn nhà cấp 4 đã được sửa thành nhà bê tông 2 tầng, gia đình anh vô cùng túng quẫn: ruộng thì chưa được cấp, con ăn chơi, vợ lười biếng, anh không có nghề với công cụ gì cho việc lập nghiệp của mình . Suốt ngày thấy tiếng họ đánh cãi nhau om tỏi.
Ở doanh nghiệp kia, nhờ nỗ lực kinh doanh đã tích luỹ được gần chục tỉ đồng. Họ phấn khởi xây dựng thêm nhà máy mới với dây chuyền công nghệ mới. Đến nay xây đã xong được 3 năm nhưng ban lãnh đạo vẫn để nó trong tình trạng đắp chiếu vì bộ máy quản lý, con người hiện có của họ không có đủ khả năng vận hành nó. Nhưng vẫn phải có phí bảo quản, trông coi, lưu kho … Điều đó đã trở thành một gánh nặng chi phí ngày càng ghê gớm. Bây giờ họ đã phải đi vay thêm ngân hàng để có tiền chi trả cho nhà máy trong tình trạng đắp chiếu đó, cũng vì thế mà phải thu hẹp hoạt động kinh doanh vốn có lại.
Một doanh nghiệp khác, Giám đốc đã dành hơn 15 năm dẫn dắt những người thân trong gia đình, toàn tâm toàn sức lăn lộn trên thương trường. Đi lên từ hai bàn tay trắng đến năm gần đây đã có tổng số vốn hơn 50 tỉ đồng, với hơn 200 cán bộ nhân viên, với niềm mơ ước trở thành tập đoàn. Nhưng hôm nay lâm vào phá sản vì các cơ quan chức năng đã phát hiện ra bao lâu nay doanh nghiệp làm ăn gian dối, trốn thuế.
Bao năm nay cả xã hội quan tâm, không tiếc tiền ủng hộ cho sự nghiệp bóng đá nước nhà. Với những khoản tiền tương đối lớn các CLB đã mua được những ngôi sao bóng đá trong nước và quốc tế. Vài CLB chưa có cầu thủ giỏi chỉ cần bỏ ra một khoản tiền ít hơn thế nhiều mua được vài trận thắng quan trọng trong những mùa giải đấu nội địa. Nhưng người hâm mộ mong chờ mãi mà đội tuyển quốc gia đem về một trận thắng có đẳng cấp quốc tế mà ngày càng mất hy vọng. Mọi người biết rằng nếu có thể bỏ ra 1000 tỉ để mua được thì cũng không khó gì kiếm ra khoản tiền ấy, nhưng ai có thể đứng ra mua và ai có thể đứng ra bán? Sự vô đạo đức, ích kỉ vị lợi, tính chất Maphia lan trần trong mọi chỗ, mọi cấp của cơ quan chịu trách nhiệm về bóng đá có thể sử dụng đồng tiền làm bẩn giá trị, giết chết bóng đá nước nhà chứ không thể sử dụng đồng tiền theo nghĩa phát triển.
Văn hóa còi xe, hay rộng hơn là văn hóa ứng xử nói chung, là những thứ ăn vào tiềm thức, gốc rễ. Con người thiếu văn hóa, thì sẽ ứng xử theo kiểu bản năng, và gây cho người xung quanh những sự khó chịu không đáng có. (Tran Ngoc Trung)...
Là một người Hà Nội, tôi thực sự thấy buồn khi thấy các công trình xây dựng nham nhở, với những đống phế thải vứt bừa bãi. Đường sá mù mịt bụi, người đi đường tứ tung khẩu trang, lực lượng vệ sinh môi trường quét dọn không xuể, trong khi những xe tải chất đầy những nguồn gây bẩn cho đường phố, vẫn cứ tơ hơ, mải miết chạy trên đường, chả cần đoái hoài đến văn hóa hay ý thức của một người tham gia giao thông.
Rồi những con đường đẹp mới mở, cùng với những dãy nhà lô nhô cái cao cái thấp, cái nhô ra cái thụt vào như một sự đối chọi đến phản cảm mà bất kỳ ai cũng cảm nhận được mỗi khi đi trên con phố mới và ngước nhìn.
Đó là còn chưa kể đến những con lươn, con trạch cái gồ lên cái hõm xuống được hình thành từ việc chôn ống nước, chôn dây điện ngay sau khi con đường được trải nhựa mới phẳng lỳ.
Rồi còn rất nhiều những điều có thể gọi là “chướng tai gai mắt” nữa. Thiết nghĩ, những điều đáng buồn đó có đáng để tồn tại như một quy luật tất yếu không? Phải chăng năng lực thì có hạn mà công việc thì bộn bề, còn nhiều thứ khác phải ưu tiên hơn không?
Hà Nội quanh Hồ Gươm vẫn đẹp, mặc cho những phát triển ồ ạt quanh mình. Nhưng Hà Nội ở Đống Đa, ở Thanh Xuân sao lại không đẹp được thế? Âu vẫn là tầm nhìn và văn hóa ứng xử mà thôi.
Thưa chư vị, Nhân dịp đón Tết Nguyên Đán TÂN SỬU, xin cung hiến quý vị những bài văn cúng trong dịp Tết, do tôi sưu tầm, lại được Pháp sư ở Viện Hán Nôm chỉnh lý. Hôm nay tôi đưa sớm các bài này lên để chư vị sắp xếp in ra để dùng.
- Ngài Cựu Niên Chu Vương hành khiển, Thiên Ôn hành binh tôn thần, Lý Tào phán quan.
- Ngài Đương niên Triệu Vương hành khiển; Tam Thập Lục Thương hành binh tôn thần, Lý Tào phán quan năm Tân Sửu.
- Các Ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Táo Quân, chư vị tôn thần. Nay là phút giao thừa năm Tân Sửu.
Chúng con là................. Ngụ tại ......................
Phút thiêng giao thừa vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khai thái, vạn tượng canh tân.
Nay Ngài Thái Tuế tôn thần
trên vâng lệnh Thượng Đế giám sát vạn dân, dưới bảo hộ sinh linh tảo trừ yêu nghiệt.
Quan cũ về triều đế khuyết, lưu phúc lưu ân. Quan mới xuống thay, thể đức hiếu sinh, ban tài tiếp lộc.
Nhân buổi tân xuân, tín chủ chúng con thành tâm sửa biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án. Kính dâng Tôn Thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con kính mời: Ngài Cựu niên Đương cai, Ngài Tân niên Đương cai Thái Tuế Chí đức Tôn thần, Ngài Bản cảnh Thành Hoàng, Chư vị Đại Vương, Ngài Bản xứ Thần Linh Thổ Địa, Phúc Đức Chính Thần, các Ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch Tài Thần, các Bản gia Táo Quân và chư vị Thần Linh cai quản ở trong xứ này. Cúi xin giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật.
Nguyện cho tín chủ: Minh niên khang thái, trú dạ cát tường. Thời thời được chữ bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng.
Ghi chú: Ngoài việc đứng trước bàn thờ (ngoài sân) khấn nguyện theo nội dung trên, quý vị sau khi cúng nên hóa bản văn khấn ngay rồi tưới một ít rượu cúng lên để gửi đến Ngài Đương niên hành khiển. Vì khi ấy trên trời đang nhộn nhịp gấp gáp diễn ra các cuộc bàn giao, nên có thể các Ngài không kịp nghe lời tâu bày thỉnh nguyện, nếu quý vị hóa văn bản này tức là đã kịp gửi văn bản thì sau Tết, rảnh rang, các ngài Thư ký sẽ trình lên Ngài Đương niên.
**********
VĂN KHẤN LỄ GIAO THỪA TRONG NHÀ
Kính lạy:
- Hoàng Thiên, Hậu Thổ chư vị tôn Thần.
- Long Mạch, Táo Quân, chư vị Tôn Thần.
- [Nguyễn/Phan/Hà...] tộc đường thượng lịch đại chư chân linh, lai lâm chứng giám. Nay phút giao thừa năm Tân Sửu,
Chúng con là........................... Ngụ tại.............................................
Phút giao thừa vừa tới, nay theo vận luật , tống cựu nghênh tân, giờ Tý đầu Xuân, đón mừng Nguyên Đán, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, kính lễ Tôn Thần, tiến cúng Tổ Tiên, đốt nén tâm hương dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con xin kính mời:
Ngài Bản xứ Thần Linh Thổ Địa, Phúc Đức Chính Thần, các Ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long Mạch Tài Thần, các Ngài Bản gia Táo Quân và chư vị Thần Linh cai quản ở trong xứ này. Cúi xin giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật. Con lại kính mời các cụ tiên linh Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Bá thúc huynh đệ, Cô di tỷ muội, nội ngoại tộc chư vị hương linh cúi xin giáng về linh sàng hâm hưởng lễ vật.
Tín chủ lại kính mời các vị vong linh Tiền chủ, Hậu chủ, y thảo phụ mộc, bằng bích y ly ở trong đất này. Nhân tiết giao thừa, giáng lâm trước án chiêm ngưỡng tân xuân, thụ hưởng lễ vật.
Nguyện cho tín chủ: Minh niên khang thái, trú dạ cát tường. Thời thời được chữ bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng.
Kính lạy: - Hoàng Thiên, Hậu Thổ chư vị tôn Thần. - Long Mạch, Táo Quân, chư vị Tôn Thần. - [Nguyễn] tộc đường thượng lịch đại chư chân linh, lai lâm chứng giám.
Hôm nay ngày Tết Nguyên Đán đầu xuân, giải trừ gió đông lạnh lẽo, hung nghiệt tiêu tan, đón mừng Nguyên Đán xuân thiên, mưa móc thấm nhuần, muôn vật tưng bừng đổi mới. Nơi nơi lễ tiết, chốn chốn tường trình.
Tín chủ con là ................................ Ngụ tại ..............................................
Nhân tiết minh niên sắm sửa hương hoa, cơm canh lễ vật bày ra trước án, dâng cúng Thiên Địa Tôn Thần. Thiết nghĩ Tôn Thần hào khí sáng loà, ân đức rộng lớn. Ngôi cao vạn trượng uy nghi, vị chính mười phương biến hiện. Lòng thành vừa khởi, Tôn Đức cảm thông. Cúi xin giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật.
Nguyện cho chúng con mọi người hoan hỷ vinh xương, con cháu cát tường khang kiện. Mong ơn Đương Cảnh Thành Hoàng, đội đức Tôn Thần Bản xứ. Hộ trì tín chủ, gia lộc gia ân, xá quá trừ tai. Đầu năm chí giữa, nửa năm chí cuối, sự nghiệp hanh thông, sở cầu như ý, sở nguyện tất thông.
Giãi tấm lòng thành cúi xin chứng giám. Cẩn cáo.
____________
VĂN KHẤN TỔ TIÊN NGÀY MÙNG 1 TẾT
Kính lạy: - Các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, Bá thúc huynh đệ, Cô di tỷ muội, đường thượng tiên linh các hương hồn nội tộc, ngoại tộc.
Nay theo Tuế luật, Âm Dương vận hành tới tuần Nguyên Đán, mồng Một đầu xuân mưa móc thấm nhuần, đón mừng năm mới. Con cháu tưởng niệm ân đức Tổ Tiên, như trời cao biển rộng, khôn đem tấc cỏ báo ba xuân. Do đó chúng con cùng toàn thể con cháu trong nhà sửa sang lễ vật, oản quả hương hoa kính dâng lên trước án.
Kính mời các cụ Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Bá thúc đệ huynh, Cô di tỷ muội, nam nữ tử tôn nội ngoại. Cúi xin thương xót con cháu, linh thiêng giáng về linh sàng, hâm hưởng lễ vật. Phù hộ độ trì cho con cháu năm mới an khang, mọi bề thuận lợi, sự nghiệp hanh thông. Bốn mùa không hạn ách nào xâm, tám tiết có điềm lành tiếp ứng. Tín chủ lại mời: các vị vong linh, tiền chủ, hậu chủ ở trong đất này cùng về hâm hưởng.
- Ngài Đương niên, Ngài Bản Cảnh Thành Hoàng, các Ngài Thổ Địa, Táo Quân, Long Mạch Tôn Thần
- Chư vị Tổ Khảo, Tổ Tỷ, nội ngoại tiên linh.
Hôm nay là ngày mồng Ba tháng Giêng năm Tân Sửu,
Tín chủ chúng con .......................... Ngụ tại ..........................................
Thành tâm sửa biện hương hoa phẩm vật, phù tửu lễ nghi, cúng dâng trước án. Kính cẩn thưa trình: Tiệc xuân đã mãn, Nguyên Đán đã qua, nay xin thiêu hoá kim ngân, lễ tạ Tôn Thần, rước tiễn tiên linh trở về Âm giới.
Kính xin: lưu phúc lưu ân, phù hộ độ trì, dương cơ âm mộ, mọi chỗ tốt lành. Cháu con được chữ bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng. Lòng thành kính cẩn, lễ bạc tiến dâng, lượng cả xét soi, cúi xin chứng giám.
Cẩn cáo! __________
Kính chúc chư vị đón Tết Tân Sửu giản dị, trang nghiêm, thành tâm và đúng nghi lễ! Lâm Khang Nguyễn Xuân Diện sưu tầm.
Cùng là những nước Á Đông nên văn hóa Việt Nam và Trung Quốc có nhiều nét giống nhau. Một trong những điểm tương đồng thú vị ấy là phong tục tiễn Táo quân ngày Tết.
Nguồn gốc
Ở Việt Nam ngày "ông Công ông Táo" bắt nguồn từ sự tích Táo quân hay "ba ông đầu rau". Dù sự tích này có nhiều dị bản nhưng đều theo một mô-típ chung đó là câu chuyện về ba người, do những hoàn cảnh éo le mà trở thành hai chồng một vợ. Sau khi mất họ vẫn yêu thương nhau nhưng không muốn chia lìa. Cảm động vì điều đó Ngọc Hoàng phong họ làm Táo quân (hay ba ông đầu rau) quản việc bếp núc gia đình, và ngày 23 tháng Chạp hàng năm phải về trời trình báo việc hạ giới. (Ảnh: Tranh dân gian Đông Hồ)
Với Trung Quốc, Táo Quân, hay Táo Vương còn được tôn kính gọi là "Đông trù tư mệnh Táo chủ Thần quân" nghĩa là vị thần cai quản việc bếp núc cũng như bản mệnh, phúc họa của mỗi gia đình. Nguồn gốc Táo quân của người Trung Quốc cũng rất đa dạng và phong phú nhưng truyền thuyết về cặp đôi "thần bếp" với chồng tên Tô Cát Lợi và vợ Vương Thị được xem là phổ biến hơn cả. Người Trung Quốc cũng làm lễ Táo quân vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm, một số nơi ở phía nam thì tổ chức muộn hơn một chút vào ngày 24 tháng Chạp. (Ảnh: Tranh Dân gian Đông Bắc Trung Quốc)
Địa điểm tiến hành lễ
Người Việt thường bày mâm cỗ trước bàn thờ gia tiên để làm lễ tiễn ông Công, ông Táo về chầu trời. Họ quan niệm Táo quân không chỉ đơn thuần là vị thần bếp mà còn được coi là Thổ công, Thổ địa, vị thần cai quản mọi việc trong gia đình. Vì vậy có thể nói Táo quân là một vị thần tối thượng trong mỗi gia đình Việt. (Ảnh:Đời sống pháp luật)
Trong khi đó người Trung Quốc lấy gian bếp là địa điểm chính để tiến hành nghi lễ tiễn Táo Quân lên thiên đình. Họ quan niệm Táo quân mang ý nghĩa quan trọng nhất là cai quản việc bếp núc và duy trì ngọn lửa hạnh phúc cho gia đình.(Ảnh: An Dương tân văn mạng)
Đồ cúng
Người Việt sắm đồ cúng thường có 3 chiếc mũ ông công, trong đó hai mũ đàn ông và một mũ đàn bà. Những đồ vàng mã này sẽ được hóa (đốt đi) sau lễ cúng ông Táo. (Ảnh : Ngôi Sao)
Đồ cúng của người Trung Quốc đơn giản hơn một chút. Họ chỉ cần đi mua một bức tranh có hình Táo quân về rồi dán vào bức tường phía trên bếp, sau đó tiến hành các nghi thức cúng bái. (Ảnh: An Dương tân văn mạng)
Mâm lễ
Mâm lễ của người Việt trong ngày cúng ông Công ông Táo được chuẩn bị rất tươm tất bao gồm: Đĩa xôi, gà luộc, rượu, hoa quả... Nếu nhà nào gói bánh chưng trước Tết thì còn bày thêm một hoặc hai chiếc bánh lên mâm lễ. (Ảnh: VOV)
Trong khi đó mâm lễ của người Trung Quốc sẽ thịnh soạn tùy từng gia đình nhưng không thể thiếu các món bánh gạo hay kẹo lạc truyền thống. (Ảnh: Baidu.com)
Phương tiện để Táo quân lên chầu trời
Đến ngày 23 tháng Chạp hàng năm người Việt thường tìm mua 3 chú cá chép về để cúng Táo quân. Theo quan niệm của người Việt cá chép vượt của Vũ Môn sẽ hóa rồng và bay lên thiên đình. Vì vậy chúng trở thành phương tiện đi lại của các vị thần Táo. Sau khi cúng ông Táo xong mọi người sẽ tìm ao hồ, sông suối rồi thả cá chép xuống nước như một nghi thức phóng sinh. (Ảnh: Ngôi Sao) .
Với người Trung Quốc, Táo quân của họ sẽ lên thiên đình bằng ngựa. Bởi vậy mỗi gia đình Trung Quốc thường cúng một con ngựa tre trong ngày này để giúp các vị Táo đi lại thuận tiện hơn. (Ảnh: Hải Điến mạng). .
Riêng về cá chép, rất nhiều người lẫn lộn ba khái niệm CÁ ÔNG TÁO với CÁ HÓA RỒNG và CÁ PHÓNG SINH. Cá hóa rồng phải đợi đến tháng ba, có mưa rào, cá chép ngược dòng nước chảy, đi vật đẻ, người ta nói nó đi vượt VŨ MÔN để hóa rồng, và chỉ con nào vượt qua được thác (cửa Vũ) mới hóa rồng được. Đằng này cá cho Ông Táo cưỡi lên Thiên Đình, đi từ 23 tháng chạp, đến 30 đã về, khứ hồi trong có bảy ngày thì hóa rồng vào lúc nào. Còn việc phóng sinh, thì người ta thả nhiều loại động vật, cá thì giống nào cũng được, không cứ cá chép, và không nhất thiết ngày nào. Và quan trọng nhất là việc phóng sinh là "trả tự do vô điều kiện" không giao phó bất cứ một nhiệm vụ nào. Đằng này cá Ông Táo phải làm phương tiện "phi cơ chuyên dụng" cho Ông đi và về giữa hai phi trường Nhà Bếp và Thiên Đình mà. Rồi sau đó số phận cá ra sao thì do Ông Táo quyết định và may mắn nhất là được làm CÁ CHÉP TỰ DO.
Chân Không tôi xin cẩn cáo để các Cao Minh cẩn cứu.
Có điều này muốn được thỉnh tiến sỹ Xuân Diện cùng các cao nhân chỉ giáo. Đó là: Như ta đã biết Táo Công gồm 2 ông + 1 bà và "phương tiện" lên trời các vị ấy là cá chép. Vậy xin hỏi khi mua cá để cúng ông Công ông Táo có cần phải để ý đến GIỚI TÍNH CỦA NHỮNG CHÚ CÁ ấy hay không? Tôi đã hỏi một số người. Có 3 ý kiến khác nhau như sau: 1- Chọn CẢ 3 LÀ CÁ ĐỰC với lý do: Cá đực khỏe, giúp các Táo đi lại nhanh đặng kịp buổi chầu. 2- Chọn 1 chị cái cho Táo bà và 2 chú đực cho các Táo ông với lý luận: PHƯƠNG TIỆN và NGƯỜI ĐIỀU KHIỂN có HỢP GIỚI TÍNH với nhau thì mới dễ vận hành. 3- Chọn 1 chú đực cho Táo bà và 2 chị cái cho các Táo ông với lập luận: ÂM phải đi với DƯƠNG và ngược lại; như thế mới thuận theo thuyết âm dương ngũ hành. Đặc biệt lưu ý: Nếu là cá cái thì không được mua con đang có chửa, vì như thế sẽ phạm luật "bảo vệ bà mẹ và trẻ em"... Xin tiến sỹ Xuân Diện và các cao nhân chỉ đạo cho phải lẽ. Cám ơn rất nhiều!
Vì sao?
Nhiều gia đình còn có ban thờ Phật tại nhà đấy!
Trả lờiHƯƠNG DƯƠNG THU