Chủ Nhật, 30 tháng 4, 2017

Những ngôi mộ bị cầm tù

Những ngôi mộ bị cầm tù

bauxitevnSun 2:18 AM

Nguyễn Lân Thắng
Tôi vào Nam thăm gia đình và bạn bè một ngày cuối năm rực nắng. Sài Gòn vẫn hối hả như bao lần tôi đã đến. Gia đình tôi bên nội là dân Bắc, bên ngoại là dân Nam, thế nên từ bé đến giờ tôi chẳng xa lạ gì với mảnh đất này. Mọi lần đến Sài Gòn, tôi thường cố gắng bỏ thời gian về nghĩa trang thành phố để thăm mộ ông ngoại tôi. Lần này đi, tôi chợt nhớ đến đã đọc đâu đó về nghĩa trang quân đội VNCH cũng nằm tại Biên Hòa. Gia đình tôi không có người thân nào nằm ở nghĩa trang này, nhưng tôi rất tò mò muốn đến đây để mắt thấy tai nghe mọi chuyện và để thắp dù chỉ một nén nhang cho những người đã khuất. 

Trên đường đi, mặc dù được bạn bè hướng dẫn tận tình qua điện thoại mọi “thủ đoạn” để có thể lọt vào nghĩa trang này dù không có người thân bên trong, nhưng tự dưng tôi nổi lên nỗi tự ái rất lớn. Tại sao chiến tranh đã qua lâu mà vào nghĩa trang này lại phải trình chứng minh thư, phải chứng minh được mình có người thân nằm trong đó, và tệ nhất là không được chụp ảnh đàng hoàng. Tôi quyết định sẽ chỉ đi vòng ngoài để quan sát và nhất là lên Đền Tử Sĩ, một nơi hoang tàn chẳng có ai canh gác. Dù đã biết những điều tệ hại nơi đây qua internet, nhưng quả thật chỉ khi chứng kiến tận mắt những gì ở Đền Tử Sĩ tôi mới thấu hiểu phần nào nỗi đau của biết bao gia đình có người thân nằm lại nơi này. Đền nằm trên một gò đất cao án ngữ ngay trước nghĩa trang, phía trước là cổng tam quan vẫn còn mờ mờ dòng chữ gì đó không đọc được nữa. Tôi về tra lại trên mạng mới biết đó là dòng chữ “Vì nước hi sinh” và “Vì dân chiến đấu”. Theo những ảnh chụp trước 1975 còn lại trên mạng thì cảnh quan nơi này thay đổi thật nhiều. Cả khu gò phủ kín một rừng cây được trồng chắc mới gần đây thôi. Lần theo những bậc bê tông phủ dày lá khô, tôi bước lên khu đền mà lòng thầm kinh ngạc vì sao những cấu trúc xây dựng này có thể bền bỉ tồn tại đến bốn mươi năm dù không có người chăm sóc.
Bên trong đền, ngoài một cái bàn gỗ dựng tạm làm ban thờ là đống chăn chiếu bẩn thỉu, chắc của một người vô gia cư nào đó tá túc qua ngày. Ngày xưa nơi đây từng là chỗ cử hành những nghi lễ trọng thể để tưởng nhớ người đã khuất, giờ bẩn thỉu hoang tàn không khác xó chợ hoang.
Tôi và người bạn đi cùng không dám dọn dẹp kê đặt lại gì nhiều, chỉ dâng hoa và thắp tạm nén hương mong những người còn nằm lại ngậm cười nơi chín suối.
Dẫu biết chỉ là hành động tượng trưng, nhưng thôi thì quét chút lá quanh đền cho mát lòng những người đã khuất.
Rời khỏi khu đền, chúng tôi đi một vòng vào sâu phía trong nghĩa trang. Người ta đã xây chặn giữa Đền Tử Sĩ và khu chôn cất một nhà máy nước có tên là Bình An. Cả khu nghĩa trang được xây kín tường cao 3m, bên trên có hàng kẽm gai lởm chởm trông không khác gì trại tù. Xe đưa chúng tôi lướt qua khu kiểm soát, ngoài cổng đề tên là Nghĩa trang nhân dân Bình An, phía trong thấp thoáng vài ngôi mộ. Nếu tôi cố vượt qua cổng này vào bên trong thì chắc chắn phải trình chứng minh thư, phải ghi tên vào sổ, phải chịu sự giám sát của nhân viên an ninh và sẽ không thể nào đàng hoàng nâng máy lên chụp bất cứ thứ gì. Đó là điều tôi đã được bạn bè cảnh báo trước và tôi không thể chấp nhận được! Tôi đi thăm nghĩa trang chứ có phải đi thăm tù đâu mà phải như vậy!
Vậy mà bao năm qua, gia đình những người đã khuất vẫn phải nín nhịn, vẫn phải xin xỏ chính quyền để thực hiện những quyền rất chính đáng của mình là được ra vào để thăm nom săn sóc phần mộ người thân nằm lại nơi này. Những người nằm xuống trong nghĩa trang này dù lý tưởng của họ là đối lập với nhà nước hiện nay, nhưng họ cũng là người Việt Nam, cũng là cha là ông của biết bao gia đình, mộ phần của họ đáng được hưởng sự chăm sóc của người thân. Tôi tự hỏi một chính thể với đầy đủ sức mạnh trong tay mà sao lại sợ họ thế? Sao nỡ cầm tù kể cả khi họ đã chết? Đến ngay cả những lính Trung Quốc xâm lược biên giới phía Bắc năm 1979, khi chết vô danh trên đất Việt cũng được quy tập chôn cất trong bao nghĩa trang đàng hoàng khắp miền núi phía Bắc? Sao người Việt với nhau mà nỡ đối xử tàn tệ đến mức kinh hoàng như vậy? Còn nhiều câu hỏi nữa cứ luẩn quẩn trong đầu tôi trên đường về, nhưng chắc chắn một điều là chính sách hòa giải dân tộc sẽ không thể thành công nếu nhà nước cứ hành xử như thế này.
Chiến tranh đã lùi qua lâu mà vết thương trong lòng dân tộc hình như vẫn chưa khép lại. Khi tôi đăng một số bức ảnh chuyến đi thăm nghĩa trang này lên Facebook cách đây mấy hôm thì lập tức nhận được vô số phản hồi trái chiều. Người thì rất hoan nghênh, người thì lại phê phán cho rằng tôi là thằng cộng sản con, là kẻ cơ hội làm chuyện chính trị. Tôi nghĩ các bạn có ý phản đối tôi không cần phải nặng nề như vậy. Chính thể Việt Nam Cộng hòa dẫu gì cũng đã là quá khứ. Chiến tranh đã kết thúc gần bốn mươi năm và chúng ta vẫn phải chung sống với nhau. Điều quan trọng cần làm là nhìn nhận quá khứ, giải quyết tồn tại và hướng tới tương lai. Một mặt cứ sống trong hận thù, phân biệt Nam Bắc thì không thể cùng chấn hưng đất nước được. Mặt khác, phải dũng cảm bỏ qua khác biệt để bắt tay nhau cùng phá bỏ tất cả những điều phi lý, những điều đi ngược lại giá trị nhân bản của dân tộc này. Hãy đi từng bước nhỏ, từng việc cụ thể như việc phá bỏ chế độ kiểm soát nghĩa trang quân đội Biên Hòa giống một trại tù. Hãy lên tiếng, hãy làm trong khả năng mà bạn có thể chịu đựng được. Không bắt đầu thì mãi mãi chẳng bao giờ có đổi thay.
N.L.T.

Sám hối tội ác chiến tranh, người cộng sản không làm được?

Sám hối tội ác chiến tranh, người cộng sản không làm được?

bauxitevnSun 2:03 AM

Kính Hòa, phóng viên RFA
Bức tường khắc tên những chiến binh Mỹ tử trận ở Việt Nam, tại Washington, DC. Ảnh chụp ngày 11/11/2016.AFP photo

Kỷ niệm 42 năm ngày chiến tranh Việt Nam kết thúc, ngày 26 tháng tư tại đảo Jeju, Hàn Quốc, một bức tượng người mẹ ôm con mang tên Lời ru cuối cùng được khánh thành.
Theo báo chí Việt Nam thì bức tượng này hình thành trong trào lưu các cựu chiến binh Hàn Quốc nhìn nhận những hành động tội ác mà họ đã gây ra trong cuộc chiến Việt Nam.
Các cựu chiến binh Mỹ cũng có những hành động tương tự bấy lâu nay.
Ở phía ngược lại, không có những hành động tương tự từ phía lực lượng của Đảng Cộng sản.

Tại sao?

Bắt đầu câu chuyện với chúng tôi, nhà báo Võ Văn Tạo hiện sống ở Nha Trang nói về chiến tranh:
“Chiến tranh nào cũng tội lỗi hết, chả có cuộc chiến tranh nào tránh được những sai lầm, cũng như chuyện gây ra tội ác, dù mục đích này hay mục đích khác, thì nó cũng đều gây tai nạn cho người dân, thương vong cho người dân. Đó là điều khó tránh trong những cuộc chiến tranh lớn”.
Ông Võ Văn Tạo từng tham gia chiến tranh Việt Nam trong hàng ngũ bộ đội cộng sản, từng tham dự chiến dịch khốc liệt 1972 tại chiến trường Quảng Trị.
Ông Hoàng Ngọc Diêu, hiện sống ở Úc, ra đi từ Việt Nam sau năm 1975, nhận định về hành động sám hối của các cựu chiến binh Hàn Quốc:
“Cúi đầu chấp nhận những việc mình đã làm sai trong quá khứ, là một hành động can đảm. Họ nhận được cái đúng và cái sai, chấp nhận, công khai với mọi người rằng họ đã làm một hành động sai. Theo tôi đó là một hành động rất nhân bản, bởi thật sự trong quá khứ họ đã làm những việc sai. Họ không dùng lý do chiến tranh để biện hộ cho họ”.
Lực lượng Hàn Quốc, hay còn gọi là Nam Hàn, tham gia chiến tranh bên cạnh lực lượng miền Nam Việt Nam và quân đội Hoa Kỳ, có hai sư đoàn đóng quân dọc theo các tỉnh miền Trung từ Quảng Ngãi cho đến Nha Trang. Ông Võ Văn Tạo là người quê ở vùng này nói rằng trong nhiều trận càn quét binh lính Nam Hàn đã giết chết nhiều dân thường.
Những hoạt động tưởng nhớ chiến tranh với cảm giác tội lỗi cũng xảy ra đối với quân đội Hoa Kỳ, khi một số cựu chiến binh trở về làng Sơn Mỹ tưởng nhớ trận thảm sát dân thường ở đây. Hay gần đây nhất người ta nói đến lời thú nhận phạm tội của ông Bob Kerrey, cựu dân biểu Hoa Kỳ đã từng chỉ huy một trận càn ở tỉnh Bến Tre làm chết nhiều dân thường.
Về phía bộ đội cộng sản, người ta hay nói đến biến cố Mậu Thân 1968, khi mà hàng ngàn người dân thường bị bắn chết và vùi chôn tập thể ở thành phố Huế.
Tuy nhiên cho đến nay không có một lời thú nhận nào về hành động đó từ phía Đảng Cộng sản Việt Nam, mặc dù theo ông Hoàng Ngọc Diêu, ngày càng có nhiều chứng cứ, hình ảnh và tư liệu chứng minh rằng có cuộc thảm sát Mậu Thân Huế 1968.
“Đó là một hành động che đậy thiếu can đảm, thiếu minh bạch của một nhà cầm quyền luôn tự xưng là đúng đắn và chính nghĩa. Có lẽ là với lý do bảo vệ cái họ cho là chính nghĩa nên họ không dám minh bạch những chuyện đó”.
Ông Võ Văn Tạo đưa ra một sự phân tích về thái độ khác nhau đối với quá khứ phạm tội ác chiến tranh như vậy từ hai phía:
“Tôi nghĩ rằng ở những nước có tự do ngôn luận thì lương tâm con người ta được trình bày một cách đầy đủ. Còn ở Việt Nam thì nó khác, những quyền ăn quyền nói, tự do, lương tâm,… đều bị bóp nghẹt hết. Tự do chính trị, tự do tư tưởng cũng thế. Nhà nước cộng sản Việt Nam luôn thực thi chính sách tuyên truyền một chiều, tô hồng tất cả những gì Đảng Cộng sản Việt Nam thực hiện hoặc chủ xướng, và bôi đen cái mà họ không thích. Điều đó dẫn đến chuyện hầu hết bộ đội của Việt Nam, sau cuộc chiến, không bao giờ tự vấn lương tâm rằng mình đã làm gì trong chiến tranh mà gây tội ác”.
Tuy nhiên ông Tạo nói rằng không phải người bộ đội cộng sản nào cũng hoàn toàn không tự vấn lương tâm như vậy. Ông kể lại câu chuyện người bạn của ông là ông Trần Đức Thạch đã nhận nhiệm vụ che giấu cuộc thảm sát dân thường tại chiến trường Xuân Lộc vào năm 1975. Lúc đó, sau khi bị một tổn thất nặng nề bị mất 250 tay súng, cộng với sự tuyên truyền của các chính trị viên rằng vùng Xuân Lộc là nơi sinh sống của những người gốc Bắc di cư, chống cộng quyết liệt, đơn vị của ông Thạch gây ra một cuộc thảm sát dân thường để trả thù. Ông Trần Đức Thạch bị ám ảnh và trở về chiến trường xưa thắp hương hối hận.
Tuy nhiên ông Võ Văn Tạo nói rằng trường hợp như ông Thạch là một trường hợp riêng lẻ rất hiếm hoi.
K.H.

Lẽ nào lại là một cuộc bể dâu mới

Lẽ nào lại là một cuộc bể dâu mới

bauxitevnSun 2:00 AM

Nguyễn Duy Nghĩa
Tác giả gửi tới Dân Luận
Nghe tin Cơ quan quản lý đã thu hồi quyết định về việc tạm dừng cấp phép phổ biến 5 ca khúc sáng tác trước năm 1975, tạm yên lòng. Nói “tạm” vì có lèo thêm sẽ tiếp tục thu thập tư liệu các bài hát sáng tác trước năm 1975 chưa được phổ biến để thẩm định, cho phép phổ biến(*). Xem chừng sẽ có bài hát tới đây chịu trận. Những công bộc sau khi bị “kiểm điểm, nghiêm khắc rút kinh nghiệm” chắc sẽ mài sắc tinh thần, bới lông tìm vết những bài hát cũ thì không biết việc gì sẽ xảy ra.

Sau năm 1975 là đến năm nào

Những bài hát sáng tác trước năm 1975, tức là trong những tháng năm Miền Nam bị kìm kẹp bởi bọn cướp nước, bè lũ bán nước, các nhạc sỹ ở thời đó do không được thấm nhuần đường lối văn hóa cách mạng đang lưu hành ở Miền Bắc, là đương nhiên. Ca từ, giai điệu của các ca khúc đó không đùng đoàng như tiếng súng át tiếng bom, chẳng rầm rập khí phách đoàn quân xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước mà ủy mỵ, sướt mướt, con tim anh, nụ hôn em… Nhưng có lẽ cũng nhờ vậy mà đã ru ngủ những chiến binh của chế độ Sài Gòn, khiến họ mềm lòng, mờ mắt, gục ngã trước đội quân bách chiến, bách thắng. Thế thì càng tốt chứ sao. Nếu cho rằng những bài hát trước 75 ở Miền Nam là không hợp “khẩu vị” tại sao không bắt bẻ từ những ngày đó cùng với việc đưa những người gọi là “ngụy quân, ngụy quyền” đi cải tạo. Tính đến việc soi từng bài hát ở Miền Nam sau 42 năm thống nhất nước nhà, là kỳ thị, trái với tinh thần hòa hợp dân tộc, xóa bỏ quá khứ, hướng tới tương lai.

Ngay thời nay, khi “Tổ quốc ta chưa đẹp thế bao giờ”, cả nước đã chan hòa niềm tin tất thắng, thử xem ngoài những buổi ca múa nhạc theo đặt hàng của Tổ chức thì đâu đó thiếu gì lời ca ướt át, ủy mỵ, siêu lòng, bờ môi, khóe mắt có khác gì trước 1975 ở Miền Nam, thậm chí hóa trang, phong cách biểu diễn của các ca sỹ ngày nay uốn éo, hở hang, nhố nhăng, thác loạn “sáng tạo, tinh anh” hơn thời trước.
Sau các bài hát sẽ đến lượt những gì nữa đây. Và sau năm 1975 thì khóa thời hạn đến bao giờ còn chưa rõ. Lùi lại về 1954, 1945, 1930, hay thế kỷ XIX thậm chí xa xưa nữa. Cứ cách xăm soi từng câu chữ để tìm ra nơi thế lực thù địch ẩn nấp thì không chừng có ngày Đại thi hào Nguyễn Du cũng sẽ bị lục vấn khi dựng lên hình tượng Từ Hải “Dọc ngang nào biết trên đầu có ai”. Trong gầm trời này, trên đầu luôn có lãnh đạo. Từ cấp nhỏ tới đỉnh cao chói lọi đều phải có “đầu” để vạch đường vô cùng sáng suốt, chỉ lối duy nhất đúng dắn, toàn diện, triệt để.

Lẽ nào lại cuộc bể dâu mới

Dù đã qua hơn 60 năm - những năm 50 của thế kỷ trước, nhiều người hẳn chưa quên cuộc bể dâu mang tên chống “Nhân Văn Giai Phẩm” mà bị tội tình đều là những tên tuổi gạo cội trong giới văn hóa nghệ thuật, tri thức thời ấy. Có người theo kháng chiến 9 năm, cũng có người hân hoan đón đoàn quân từ “năm cửa ô tiến vào”, lại có người theo lời kêu gọi thiêng liêng từ bỏ vinh hoa phú quý bên trời Tây trở về hưởng bom đạn, măng rau, sốt ngàn. Đến ngày hòa bình, do không nhìn thấy ánh sáng chói lòa của mặt trời cách mạng các vị liền bị quy chụp, không bị tù đày mà chỉ bị cải tạo dạy dỗ cho “sáng mắt, sáng lòng”. Nhưng rồi các vị cũng được sửa sai khi đã thân tàn ma dại, có người đã xuống mồ chưa kịp minh oan. Nay đến lượt những bài hát ở miền Nam trước năm 75 lại bị moi móc để tìm ra nhưng âm mưu chống phá chế độ đương đại - huy hoàng bậc nhất trong lịch sử nước non này.
Lẽ nào lại một cuộc bể dâu mới với văn nghệ sỹ, trí thức vì những dấu hiệu phát động đã bắt đầu. Nhiều cây viết bị bắt giam, khởi tố, tức tuởi mất việc, mất chức, đình bản….chỉ vì có đôi câu, vài bài, một tiểu thuyết dám phạm húy, liều mạng húc đầu vào thành trì, chung quy là làm lộ bí mật quốc gia chưa… như thế bao giờ.

Khóa mồm, bịt tai, che mắt

Sản phẩm văn hóa, nghệ thuật muôn đời là của nhân dân, sản sinh từ cuộc sống. Đơn đặt hàng không thể đẻ ra những tác phẩm để đời. Công chúng mới là người phán xét, không thể một nhóm người nhân danh quyền lực định đoạt số mệnh các tác phẩm văn hóa nghệ thuật. Tác phẩm văn hóa, nghệ thuật được lòng người thì trường tồn, nhờ bản năng này mà biết bao tác phẩm từ thời “phong kiến thối nát”, “|thực dân tàn ác”, vượt qua “lưỡi gươm, làn đạn” kiểm duyệt, lưu truyền đến ngày nay. Tác phẩm văn hóa, nghệ thuật là sản phẩm của trí tuệ của mỗi người. Muốn triệt từ gốc là phải lọc từng sợi thần kinh để kiểm định sự trung thành, tính kiên định, trình độ giác ngộ để ai ai cũng trong sạch, tổ chức nào cũng đều vững mạnh. Khi đó, mọi câu văn, lời hát phải đúng hành lang, trôi xuôi theo quy trình, cấm lội ngược dòng.
Ra được lệnh cấm dễ ợt. Nhưng cấm được không dễ. Chỉ tại cái công nghệ mới, tác phẩm văn hóa, nghệ thuật từ lúc ra lò tới công chúng ngày nay không cần đến nhà xuất bản trong biên chế, sân khấu cũng như loa đài chính tắc. Ở bất cứ đâu, bất luận ai, bất kể lúc nào, với đa phương tiện cũng có thể thưởng ngoạn. Làm sao khóa mồm, bịt tai, che mắt công chúng. Tác phẩm ở “trong lao”, nhưng hồn cốt của nó mãi ở “ngoài lao”. Vào thời đoạn này, thì một quyết định dù nhỏ những không hợp thời thế càng đẩy lòng tin đang chao đảo tới chỗ tan hoang.
Để an toàn từ nay chỉ nên ngâm thơ Tỗ Hữu, đọc cuốn “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng…”. của Lê Duẩn và hát bài ca “Kết đoàn chúng ta là sức mạnh…” nhập cảng từ Trung Quốc. Những sản phẩm đã được kiểm chứng qua 80 năm máu lửa.
__________
(*) Theo “Vụ cấm 5 bài hát trước 1975: Cục NTBD: “Chúng tôi xin nhận trách nhiệm”- trang ANTD.VN ngày 15/4/2917

Gãi dư luận

Gãi dư luận

bauxitevnSun 1:59 AM

Tuấn Khanh
Thông tin ông Đinh La Thăng đột ngột bị đề nghị kỷ luật và có thể bị mất chức Bí thư Sài Gòn sau Hội nghị Trung ương 5, khóa 12 khiến không ít người quan tâm. Vì bởi, ông Thăng là một nhân vật rất ồn ào. Khi ông về nhậm chức tại Sài Gòn, rất nhiều trò trình diễn để lấy lòng người dân Sài Gòn đã diễn ra, bao gồm tổ chức hàng loạt tờ báo, truyền hình đăng nhanh các lời tuyên bố, liên tục hình ảnh hoạt động của ông… thậm chí còn có cả báo lên tiếng thề nguyện sẽ đồng hành cùng ông Thăng trong cuộc cầm quyền ở thành phố.

Nhớ lại những ngày như vậy, mọi thứ đầy rạo rực khởi đầu và cũng đầy bẽ bàng về sau. Tương tự như ông Đoàn Ngọc Hải khi thực hiện cuộc đập phá vỉa hè có đầy đủ bộ sậu đi theo ghi hình, quay video, ghi lại từng cuộc đối thoại như người đang dẫn đầu cho một cuộc cách mạng mới, thì ông Thăng cũng không khác gì với chuyện tổ chức chụp hình dọn cây, nói về Nobel y khoa Việt Nam và Hòn ngọc Viễn Đông.
Bài bản thì chỉ có một, hết sức quen thuộc. Nhưng phải nhìn nhận rằng những cách thức ấy đã lay động không biết bao nhiêu tấm lòng con người Sài Gòn đang khao khát muốn nhìn thấy thành phố của mình, đời sống của mình được đổi thay. Chưa bao giờ trên các diễn đàn, người ta nhìn thấy nhiều như vậy các lời ca ngợi, đặt để niềm tin… Đám đông ủng hộ nhanh chóng trở thành một lực lượng quần chúng hết sức rầm rộ. Thậm chí, trên các trang mạng, những ai đặt nghi vấn về sau thường trở thành mục tiêu bị công kích, chửi rủa của những người ủng hộ.
Chỗ ngứa của đám đông đang khao khát trông ngóng cái mới, mệt mỏi chờ đợi những điều tích cực đã được phương thức truyền thông như vậy gãi đúng chỗ. Một loại gãi dư luận.
Khi ông Thăng công bố số điện thoại để mọi người gọi vào góp ý, hiến kế. Rồi sau đó có cả email thì không ít người đã hồi hộp gọi, nhắn, gửi… Chưa có số thống kê nào cho thấy bao nhiêu người đã tìm đến thành công, và bao nhiêu vẫn mỏi mòn chờ đợi. Khi có tin ông Thăng bị đề nghị kỷ luật và dự báo sẽ ra đi khỏi vị trí, đã có người thú thật là từng tin những lời kêu gọi đó đến mức đã viết thư hiến kế, mà mọi thứ không hồi báo. Một cảm giác thật khó tả khi tôi đọc được những điều này, pha trộn sự cảm thông, rồi cả buồn chán lẫn đau lòng.
“Tôi nghĩ rằng việc làm bộ có dân chủ, đôi khi còn hiểm ác hơn cả một chế độ độc tài trắng trợn”, bà Aung San Suu Kyi, lãnh tụ tinh thần của người dân Miến Điện từng nói như vậy. (Sometimes I think that a parody of democracy could be more dangerous than a blatant dictatorship)
Không phải đây là lần đầu. Mà từ lâu, cả nước vẫn luôn bị các phong trào gây ngứa trên dư luận, ở mọi các phương diện văn hóa, kinh tế, chính trị, xã hội… rồi thỉnh thoảng vẫn có những đợt gãi dư luận như vậy. Có người tự hài lòng vì qua cơn ngứa, nhưng cũng có người sớm giật mình nhận ra mình tự cào cấu đến tóe máu từ các phong trào ấy. Cuộc sống trở nên điên cuồng với ngứa và gãi.
Trong câu chuyện của ông Thăng, các tờ báo từng tung hô ông ta, giờ đây chính là những tờ báo đăng sớm nhất các tin tức về kỷ luật, bao gồm phân tích về những sai phạm và thất thoát ngàn tỉ từ thời ông ta làm việc ở Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN). Mặc dù chính các tờ báo này đã từng phớt lờ các thông tin đưa được ra trên trang facebook của Osin Huy Đức, với tính dự báo. Các báo lại tiếp tục gãi dư luận, nhưng lần này trở mặt, chọn cách gãi vào cơn ngứa của dân chúng trước nạn tham nhũng của các quan.
Khi còn là Bộ trưởng Giáo dục, ông Nguyễn Thiện Nhân từng làm cả nước phát cuồng vì gãi đúng chỗ, khiến dư luận rầm rộ về một nền đại học, thi cử, bằng cấp… đầy tươi sáng. Nhưng rồi khi đại dịch đi qua, không ít người nhận ra đó chỉ là những trầy xướt trên đời mình, dở khóc dở cười.
Ông Nguyễn Tấn Dũng, khi còn là Thủ tướng, cũng đã từng một người có tài gãi dư luận đến tuyệt vời khi khôn khéo đưa ra những câu nói như “tình hữu nghị viển vông”, cũng như là người đầu tiên khi nhắc về lịch sử đã chính thức gọi chế độ miền Nam cũ bằng một cái tên đàng hoàng là Việt Nam Cộng hòa. Có không ít người tin vào một tương lai hòa hợp, hòa giải từ một minh quân vừa xuất hiện. Nhưng cũng ít ai để ý rằng ông Dũng chính là người đổi tên Nghĩa trang Quân đội Biên Hòa thành Nghĩa trang Bình An, mà mục đích là nhằm tiện lợi và hợp thức hóa việc kiểm soát, lấn đất cũng như có thể giải tỏa trong tương lai mà không bị mắc kẹt với lịch sử.
Trong sự kiện 5 bài hát bị cấm cũng vậy. Dư luận ồn ào và ngứa ngáy suốt trong một thời gian dài. Cuối cùng khi thấy các quan chức cấp dưới của mình hoàn toàn đuối lý và lộ sự ngu dốt, các quan trên Bộ lập tức gãi dư luận bằng cách trả sự việc lại đời sống bình thường của nó, cũng như đẩy các đợt gãi đến mức không ít người thỏa thuê bằng việc cho đặt vấn đề rằng những người đưa ra lệnh cấm 5 bài hát liệu có khả năng làm việc hay không?
Gãi dư luận vẫn là phương thức của một nền truyền thông bị kiểm soát theo chỉ đạo và kiểm duyệt. Sự kiện khởi nghĩa ở Đồng Tâm cho thấy người nông dân cũng học được bài học rất lớn khi quyết từ chối đưa tin cho báo chí Nhà nước - tức có gây ngứa cũng không cho gãi, vì có cần gãi dư luận thì cũng phải chọn được mặt, gửi được đúng người.
Chỉ khi nào người dân nhận ra đất nước mình đang tràn ngập những cơn ngứa và gãi dư luận có chủ ý, nhằm điều khiển và mê muội tinh thần con người, mà đích đến mơ hồ và thiếu sự thật, thì lúc đó công dân mới không còn ở tư thế là những bệnh nhân.
Và nếu đất nước cứ bị vây hãm bởi những cơn ngứa, và chỉ được gãi bằng dư luận như một cách đối phó, và thực chất không có, thì tương lai phía trước chỉ toàn là những ổ bệnh vậy.
T. K.
Nguồn: FB Tuấn Khanh

Thư giãn Chủ nhật

Thư giãn Chủ nhật:

bauxitevnSun 1:56 AM

Thủ tướng Việt Nam và Hoàng đế Pháp

L.T.H
Tình trạng chạy đua phá ruộng lúa, phá rừng tràm nuôi tôm vào cuối thập niên 80 đã khiến môi trường miền Tây bị đảo lộn với tình trạng nhiễm mặn, xâm thực và sâu bệnh. Thêm vào đó Mũi Cà Mau thì ngày bị “cùi” do không được phù sa bồi đắp.
Hậu quả nhãn tiền vẫn còn rành rành đó mà nay vẫn có người hô hào phá ruộng đào ao nuôi tôm!
Ngày 13.11.2016 trang online của Đài tiếng nói Việt Nam đăng bản tin của Vũ Dũng: “Thủ tướng: Tại sao Sóc Trăng không phấn đấu như Bạc Liêu, Cà Mau?”[1]:
“Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đặt câu hỏi, tại sao Sóc Trăng không phấn đấu như Bạc Liêu, Cà Mau để trở thành trung tâm sản xuất tôm của ĐBSCL”.
Khổ thật, đến nay Thủ tướng vẫn chưa rút kinh nghiệm “khối tàu”!

Đến tỉnh nào Thủ tướng cũng ban huấn thị, bảo tỉnh đó phải thành “đầu tàu cho nền kinh tế cả nước”.
Tỉnh nào cũng đầu tàu, không tỉnh nào chịu làm thân tàu và đuôi tàu thì đất nước không còn là một “con tàu” nữa mà là một “khối tàu”.
Hớ hênh với “đầu tàu” nên Thủ tướng đổi tông, chuyển sang món mới là... trung tâm.
Nhưng cùng lắm thì mỗi vùng thì chỉ có một nơi gọi là “trung tâm” thôi, sao lại có tới hai, tới ba?
Theo lời Thủ tướng thì Bạc Liêu và Cà Mau đã là “trung tâm sản xuất tôm của ĐBSCL” rồi, nay Thủ tướng muốn Sóc Trăng cũng thành “trung tâm” luôn thể.
Mà chưa chắc con số đã chấm dứt vì chắc gì Thủ tướng sẽ ngưng nên e là ĐSCL sẽ có ít nhất ba “trung tâm sản xuất tôm”.
Thủ tướng đi riết, đọc diễn văn riết, e rằng có ngày nước ta sẽ biến thành nước... Trung Quốc.
Vì nước gì mà “lạ” quá: toàn “đầu tàu” và “trung tâm”, ắt sẽ thành “nước lạ”.
Mà với dân ta thì phi Trung Quốc, có nước nào khác mang danh là “nước lạ”?
Cũng không rõ Thủ tướng nhìn xa trông rộng, đã dự liệu tình cảnh của dân nuôi tôm khi lâm vào tình cảnh của dân nuôi heo hiện tại?
Do nuôi heo nhiều quá, mà “nước lạ” lại không chịu mua, dân nuôi heo khóc ròng vì lỗ, bán heo không đủ trang trải chi phí chuồng trại và thức ăn!
Đã vậy dân ta còn bị ông Bộ trưởng Bộ NN - PTNT Nguyễn Xuân Cường trách lây.
Ngày 24.4.2017 Bộ tổ chức họp bàn cách giải cứu thịt heo, ông trịch thượng lên lớp, bảo làm người mà chỉ biết ăn thịt heo theo lối luộc, xào và kho, không biết làm nguội, dăm bông xúc xích thì kém thật, làm sao tiêu thụ cho hết thịt heo?[2]
Một khi Sóc Trăng phấn đấu như Thủ tướng khuyên, trở thành “trung tâm sản xuất tôm” rồi, tôm nhiều quá, cung vượt cầu, tôm sẽ rớt giá, dân nuôi tôm chỉ có nước khóc ròng!
Không biết lúc đó ông bộ trưởng trên có trách là sao dân ta chỉ biết ăn tôm luộc, tôm nướng, tôm rang muối hay tôm nấu lẩu mà không biết chế biến “tôm nguội”, “tôm xúc xích” hay không?
Nghe lời khuyên “phấn đấu” của Thủ tướng mà nhớ lại chuyện cười về ông bố và thằng con!
Thằng con mang sổ liên lạc về trình, bố thấy con mình đội sổ, môn gì cũng thấp nhất lớp, nên nghiến răng nghiến lợi bảo:
“Con ơi, con học hành thế này thì lớn lên chỉ có nước đi ăn mày, con ạ! Con có biết là lúc bằng tuổi con, Hoàng đế Pháp Napoleon lúc nào cũng đứng nhất lớp hay không?”
Nghe thế, thằng con mới nhỏ nhẹ hỏi lại:
“Nhưng bố ơi, hồi bằng tuổi bố thì ông Napoleon đã làm vua nước Pháp rồi mà!”
Không cần phải nghe chuyện này, nếu các quan tỉnh Sóc Trăng có chút hiểu biết và có gan, họ sẽ vặc lại Thủ tướng.
Thủ tướng bảo sao chúng tôi không “phấn đấu” theo Cà Mau, Bạc Liêu, thế còn Thủ tướng thì sao?
Sao Thủ tướng không “phấn đấu” để đưa nước ta tiến lên như các vị Thủ tướng của nước Đức, nước Anh, nước Canada hay nước Nhật!
Mà thôi, nói gì Anh, Đức, Cananda, so sánh với Thái, với Malaysia đã thấy khó,
Thái thì ngày xưa đưa sinh viên qua ta du học!
Nay thì ngược lại, ta đưa sinh viên qua Thái du học, đưa người qua Malaysia làm mướn, làm gái!
Nhưng khó mấy thì Thủ tướng chỉ cần ban cho câu “hoàn cảnh đặc thù của lịch sử” hay đổ lỗi cho “cơ chế” là phủi tay, hết trách nhiệm!
Chỉ cần hỏi thật, hỏi đúng là đủ!
Chỉ cần sao Thủ tướng không “phấn đấu” để bảo vệ sự tồn vong của tổ quốc như các em học sinh phổ thông thôi!
Xưa ông Phạm Qùynh từng bảo “Truyện Kiều còn, tiếng ta còn. Tiếng ta còn, nước ta còn”.
Ít ra khi đọc tiếng Việt các em học sinh của ta cũng đọc đâu ra đó, đọc Campuchia ra Campuchia, đọc Lào ra Lào, đọc Việt Nam ra Việt Nam!
Nghĩa là các em đọc để “tiếng Việt còn”.
Các em đâu có đọc theo trường phái “đánh mất tiếng Việt” là “cờ lờ vờ”?
Mỹ thả một quả bom nguyên tử thì thành phố Hiroshima thành đống gạch vụi!
Còn Thủ tướng thì gọn hơn.
Thủ tướng chỉ nhếch miệng thôi là ba nước Campuchia, Lào và Việt Nam biến thành ba âm thanh vô nghĩa!
__________

Chú thích


Những con voi bị xích

Những con voi bị xích

bauxitevnSat 2:11 PM

Một cuộc tuần hành vì nhân quyền cho Việt Nam của cộng đồng người Việt tại Canada.(Ảnh chụp từ Youtube Thu Tran)
Vào các vườn thú, người ta thường thấy những con voi bị buộc chân bằng dây xích nhỏ. Cảnh tượng quen thuộc đó thu hút nhiều khách tham quan, khiến những người lần đầu được nhìn thấy những con voi bằng xương bằng thịt không khỏi ngạc nhiên, trầm trồ.

Từ chuyện những con voi bị xích…

Tuy nhiên, điều dường như ít người tỏ ra “băn khoăn” là mặc dù thỉnh thoảng các chú voi cũng khua cái chân bị xích, khiến sợi xích kêu rổn rảng, nhưng chúng lại không cố ý giằng đứt dây xích, điều mà chúng có thể thực hiện dễ dàng bằng sức mạnh của mình.
Theo những người quản tượng, khi voi còn bé, người ta vẫn dùng loại dây xích như thế để buộc chúng. Chỉ cần những sợi dây xích cỡ đó là đủ để giữ chân đám voi con. Mỗi khi chúng phá xích hay có ý định thế thì đều bị đánh. Dần dà, chúng không còn nghĩ đến chuyện phá sợi dây xích buộc chân mình nữa; chúng đã đánh mất bản năng tìm kiếm tự do. Chúng không còn ý thức được việc dùng sức mạnh của mình để tự cứu mình, hoặc do chúng không tin mình có thể làm được điều đó, hoặc do chúng bị nỗi sợ hãi chi phối.

…đến thủ đoạn của nhà cầm quyền cộng sản

Người dân Việt Nam sống dưới chế độ cộng sản cũng được đối xử chẳng khác những con voi kia là mấy. Bên cạnh việc vẽ ra những thiên đường trên mặt đất mang tên “chủ nghĩa xã hội” hay “chủ nghĩa cộng sản” nhằm giam hãm lớp lớp người Việt trong một thế giới ảo tưởng, nhà cầm quyền còn tìm mọi cách để người dân ý thức được thế nào là “khuôn phép cộng sản” ngay từ thuở mới cắp sách tới trường.
“Đoàn kết tốt, kỷ luật tốt” là một trong “năm điều Bác Hồ dạy”, những khẩu hiệu mà mọi lứa học sinh đều phải thuộc nằm lòng. Nhân danh “đoàn kết” và “kỷ luật”, những mầm non của đất nước bắt đầu được gò vào khuôn phép của những hình thức tổ chức tập thể đầu tiên trước khi bước vào đời là trường và lớp. Những học sinh nào không tham gia “Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh” và “Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh” đều bị coi như những học sinh “chậm tiến” hoặc “có vấn đề”.
Trong các cuốn sách giáo khoa, bên cạnh vô số “tấm gương sáng” vì “sự nghiệp cách mạng” được tôn sùng là hàng loạt “gương xấu” – đó là những kẻ chống lại “sự nghiệp cách mạng”, và tất cả đều bị “trừng trị” theo cách này hay cách khác.
Chưa hết, dư âm của cuộc “Cải cách Ruộng đất”, vụ “Nhân Văn - Giai Phẩm”, vụ án “Xét lại chống Đảng”, hay các cuộc “Cải tạo công thương nghiệp xã hội chủ nghĩa”… khiến hàng triệu người Việt đến nay vẫn chưa hết rùng mình.
Người ta còn kể cho nhau nghe về vô số vụ khủng bố, ám sát, thủ tiêu mà nạn nhân bị coi là những “phần tử phản cách mạng”. Dĩ nhiên, không nói thì ai cũng hiểu đằng sau những vụ đó là ai.
Một công dân sau khi rời khỏi ghế nhà trường, nếu không sinh hoạt trong các tổ chức chính trị như Đoàn Thanh niên Cộng sản HCM hay Đảng CSVN, anh ta hầu như không có cơ hội tiến thân trong bộ máy. Nếu anh ta còn dám “góp ý” hay “phê bình” các tổ chức này nữa thì nơi duy nhất chào đón anh ta là nhà tù.

…và tâm thế dân Việt

Mấy chục năm trước, những gì trên đây là “chuyện thường ngày ở huyện”, và đó là lý do khiến nỗi sợ hãi ám ảnh cả xã hội, từ dân thường cho đến cán bộ.
Ngày nay, mặc dù ánh sáng của cuộc cách mạng Internet và truyền thông xã hội trong một thế giới của can dự và hội nhập toàn cầu đã xua tan nhiều bóng tối từng ngự trị trên đất nước suốt nhiều thập niên, lối cai trị nhuốm màu ma quỷ mà các lãnh tụ cộng sản tiền bối từng áp đặt lên dải đất hình chữ S không còn đất sống, song phần lớn người Việt vẫn tiếp tục sống trong sợ hãi.
Những người dân thường vốn thiếu cả kiến thức chính trị lẫn phương tiện truyền thông để bày tỏ chính kiến thì không nói. Điều đáng nói là ngay cả những cán bộ về hưu, đặc biệt là giới trí thức, những người đã nhận chân được chủ nghĩa Marx-Lenin cũng như cái bánh vẽ mang tên “chủ nghĩa xã hội” hay “chủ nghĩa cộng sản”, mà cũng không dám bày tỏ thái độ của mình trước hiện tình đất nước, trước những bất công, tiêu cực trong xã hội, dù họ biết là họ đã bị lừa dối trong phần lớn cuộc đời, dù họ hoàn toàn ý thức được những hiểm hoạ mà nước nhà đang phải đối mặt.
Lý do thật đơn giản: họ sợ. Nhiều người Việt Nam cố chui vào trong cái lô cốt của sợ hãi với niềm an ủi rằng, cộng sản sớm muộn gì cũng sụp, và tự nó làm cho nó sụp chứ không cần và không ai đủ sức làm cho nó sụp. Tương tự như thế là quan điểm chỉ có cộng sản mới tiêu diệt được cộng sản.
Và nhà cầm quyền thì luôn tìm cách duy trì nỗi sợ hãi đó trong dân chúng nói chung và tầng lớp tinh hoa của xã hội nói riêng.
Ngày càng nhiều người Việt lên tiếng đấu tranh đòi nhà cầm quyền cộng sản tôn trọng các quyền tự do cơ bản đã được quy định trong Hiến pháp hay trong các công ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết thì cũng ngày càng nhiều vụ bắt giam hay khủng bố dành cho những người con ưu tú đó của đất nước.
Nhà văn Nguyễn Xuân Nghĩa, một cựu tù nhân lương tâm ở Hải Phòng, cho biết là ngày Mùng 4 Tết 2008, hai nhân viên an ninh đã đến nhà ông doạ dẫm là nếu ông đi viếng ông Hoàng Minh Chính thì sẽ gặp một vụ tai nạn như cặp vợ chồng Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh.
Các vụ bắt bớ, khủng bố nhằm vào những người đấu tranh trong các vụ án chính trị hay trong giai đoạn phong trào bị đàn áp mạnh là chuyện bình thường. Điều tưởng như bất thường là thỉnh thoảng chúng vẫn cứ diễn ra trong những giai đoạn yên ắng, dù bản thân đối tượng hay hành vi của họ chẳng có gì đáng gọi là nhạy cảm hay nguy hiểm cho chế độ đến mức phải bị đối xử như thế. Thực ra, mục đích của hành động đó lại rất dễ hiểu: tiếp tục gieo rắc nỗi sợ hãi trong dân chúng.

“Freedom is not free”

Ở Việt Nam, phần lớn những người từng phải ngồi tù vì lý do chính trị trong khoảng hai chục năm trở lại đây là thành viên của Hội Cựu Tù nhân Lương tâm, một tổ chức XHDS ra đời năm 2014. Số hội viên Hội CTNLT hiện nay là 142 người; số hội viên đã mất là 3 người; còn số TNLT trong các nhà tù Việt Nam hiện nay là 70 người.
Dù mọi sự so sánh đều khập khiễng nhưng việc dẫn ra đây một vài con số về tù chính trị của Myanmar, đất nước vừa mới “tự diễn biến, tự chuyển hoá” sang chế độ dân chủ một cách êm thấm trong sự thèm khát của hàng chục triệu người Việt, hẳn cũng mang một ý nghĩa nào đấy. Theo tạp chí TIME, số tù nhân chính trị bị giam cầm trong các nhà tù của Myanmar giai đoạn 2009-2010 là khoảng 2.000 người. Còn theo Tổ chức Ân xá Quốc tế thì trong giai đoạn 2011-2016, chỉ riêng số tù chính trị Myanmar được ân xáđã lên tới trên 1.100 người. (Nếu có thể nói gì thêm thì dân số Myanmar là khoảng 54 triệu người, tức chỉ hơn một nửa dân số Việt Nam chút xíu.)
Cộng sản Việt Nam sẽ sụp đổ trước hết vì những nguyên nhân nội tại, đó là điều không cần phải bàn cãi. Nhưng nếu người dân không lên tiếng và hành động để góp phần thúc đẩy và giảm thiểu tổn thất cho tiến trình đó thì hoặc còn rất lâu nữa nhà cầm quyền mới chịu trả lại quyền làm người cho họ, hoặc nó sẽ chuyển hoá sang một hình thái độc tài khác.
Bất luận thế nào, giống như những con voi bị xích kia, chừng nào người Việt còn chưa ý thức được sức mạnh của mình, chừng nào những tinh hoa của giống nòi còn là nô lệ của nỗi sợ hãi, chừng đó hàng chục triệu “con Lạc cháu Hồng” còn tiếp tục mòn mỏi trong kiếp nạn cộng sản
L.A.H.

Vụ Đinh La Thăng: Ván cờ sinh-tử chỉ mới bắt đầu

Vụ Đinh La Thăng: Ván cờ sinh-tử chỉ mới bắt đầu

bauxitevnSat 1:59 PM

Phạm Chí Dũng
Đinh La Thăng (trái) và Nguyễn Phú Trọng.

Không bắn pháo hoa!

Lễ kỷ niệm 30 tháng Tư “giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước” năm 2017 đặc biệt chưa từng thấy: cùng vào cuối giờ chiều ngày 27/4 khi các tờ báo trong nước được Ủy ban Kiểm tra Trung ương “phát lệnh nổ súng” để đăng nguyên bản kết luận kiểm tra hàng núi vụ việc bị xem là “rất nghiêm trọng” tại Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petro Vietnam) cùng trách nhiệm của đương kim Ủy viên Bộ Chính trị Đinh La Thăng, một phó chủ tịch của chính quyền TP.HCM là bà Nguyễn Thị Thu đã như ngậm ngùi thông báo với báo giới “Ban bí thư không cho phép thành phố tổ chức bắn pháo hoa 15 phút vào đêm 30/4”, dù trước đó thành phố này đã làm văn bản xin “bắn”.
Không có lời giải thích nào từ Ban Bí thư của ông Đinh Thế Huynh về việc không cho bắn pháo hoa, nhưng một phó giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao của TP.HCM đã tiết lộ: tùy vào tình hình thực tế, chính trị xã hội và mỗi giai đoạn khác nhau…
Hoàn toàn không phải lý do “tiết kiệm” cho số tiền chỉ khoảng một chục tỷ đồng chi phí bắn pháo hoa - chỉ bằng 1/340 so với khoản lỗ mà Trịnh Xuân Thanh đã gây ra tại PVC - một doanh nghiệp con thuộc Petro Vietnam từ thời ông Đinh La Thăng còn là Chủ tịch Hội đồng thành viên.
Có thể cho rằng đây là lần đầu tiên TP.HCM kỷ niệm lễ 30/4 mà không được bắn pháo hoa, trong khi bầu không khí trước ngày này dường như không có gì bất thường về mặt an ninh. Cũng chưa thấy dấu hiệu nào để hình thành một “làng kháng chiến Đồng Tâm” tại thành phố này…
Vậy thì sợ gì mà không “bắn”? “Nội bộ” chăng?
Có vẻ “bài học Quân khu 9” vào thời gian trước Đại hội 12 cùng vụ “tướng chữa bệnh” Phùng Quang Thanh vẫn còn nguyên ám ảnh.

Chiến thắng thứ hai

Một nỗi ám ảnh khôn nguôi đã đặc cách dành cho Tổng Bí thư Trọng từ sau Đại hội 12, cho dù ông đã lau được nước mắt trước đối thủ chính trị số một là ông Nguyễn Tấn Dũng.
Nỗi ám ảnh ấy còn đeo đẳng ghê gớm, đã trở nên cao trào mất ngủ bằng vụ biến mất cực kỳ thách thức của Trịnh Xuân Thanh. Cho dù ông Nguyễn Tấn Dũng đã cam kết trở thành “người tử tế”, vẫn còn không thiếu kẻ luôn chực chờ gây hậu họa cho ông Trọng.
Cuộc chiến “chống tham nhũng” của Tổng Bí thư cũng bởi thế đã dần hóa thân vào ân oán quyền lực và thể diện.
Nhưng phải mất đến một năm một quý từ sau Đại hội 12 rạng rỡ thắng lợi, Tổng Bí thư Trọng mời giành được chiến thắng thứ hai.
Bài bản được lặp lại phong cách của Vương Kỳ Sơn của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung Quốc mà ông Nguyễn Phú Trọng đã dẫn đoàn “học tập” vài năm trước: dù không có được nhân chứng Trịnh Xuân Thanh, cũng chẳng trưng ra lời khai nào của Vũ Đức Thuận - nguyên trợ lý của Đinh La Thăng, vẫn còn sờ sờ ra đó một núi hậu quả bị cho là trách nhiệm của ông Thăng thời còn tại vị nơi Petro Vietnam, chưa kể một “hình án” có dấu hiệu rất rõ là 800 tỷ đồng mà Petro Vietnam góp vào Ngân hàng Đại Dương của Hà Văn Thắm đã hoàn toàn biến mất.
Không phải Bộ Công an có vẻ khá chậm chạp ngay cả khi Tổng Bí thư đã “tự cơ cấu” vào Thường vụ Đảng ủy công an Trung ương vào tháng 9 năm 2016, mà Ủy viên Bộ Chính trị Trần Quốc Vượng của Ủy ban Kiểm tra Trung ương mới bắt buộc phải nổi lên như một Vương Kỳ Sơn của Việt Nam.
Khó mà hình dung khác hơn, cử chỉ Ủy ban Kiểm tra Trung ương công bố kết luận về Petro Vietnam ngay trước khi Hội nghị Trung ương 5 của đảng cầm quyền diễn ra là có chủ ý. Cùng nhận định “rất nghiêm trọng” của ủy ban này đối với vụ Petro Vietnam, việc Ủy ban Kiểm tra Trung ương nêu đề nghị chính thức gửi Bộ Chính trị và Ban bí thư về “kỷ luật đồng chí Đinh La Thăng” tất sẽ dọn đường cho Hội nghị Trung ương 5 bỏ phiếu kỷ luật Bí thư TP.HCM.
Nếu thông tin dư luận về việc Ban bí thư đã thống nhất kỷ luật ông Đinh La Thăng với mức độ “cảnh cáo về mặt Đảng” là đúng, mức kỷ luật tại Ban chấp hành Trung ương thông thường sẽ không nhẹ hơn. Và chỉ cần có thế, đương nhiên chức Bí thư Thành ủy TP.HCM sẽ một sớm một chiều bị tước khỏi tay ông Đinh La Thăng. Để trong trường hợp khả quan nhất, ông Thăng cũng chỉ nhận được một chức vụ “làng nhàng” nào đó trong bộ máy Trung ương - gần giống với đương kim Trưởng ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Văn Bình, nhưng có lẽ thấp hơn ông Bình.
Còn nếu nặng hơn, đó sẽ là “cách chức về mặt Đảng”, thậm chí khai trừ Đảng và mở đường đến truy cứu trách nhiệm hình sự liên quan những vụ việc tại Petro Vietnam. Khi đó thì đừng có nghĩ gì đến việc tồn tại trong Bộ Chính trị, thậm chí trong Ban chấp hành Trung ương.
Báo nhà nước Việt Nam, bỉ bôi thay, đang rầm rộ khởi phát một chiến dịch “xét lại Đinh La Thăng”, cho dù chỉ mới năm ngoái chính những tờ báo này đã tung hô ông Thăng lên tới mây xanh, còn gần đây nhất lại câm bặt vụ nông dân Đồng Tâm, Hà Nội phản kháng triều đình.
Nếu vụ ông Đinh La Thăng diễn ra “đúng quy trình” và theo đúng tuyên ngôn “kỷ luật vài người để cứu muôn dân” của ông Trọng, bàn cờ chính trị Việt Nam sẽ được “tái cơ cấu” thấy rõ: cùng với ông Thăng, nhân vật thứ hai đã quá mang tai tiếng là Ủy viên Bộ Chính trị Nguyễn Văn Bình cũng có thể bị “xét lại”. Hoặc ở vào thế “quy thuận triều đình”, ông Bình sẽ ngồi yên tại Ban Kinh tế Trung ương cho đến lúc đủ tuổi hưu.

Ván cờ sinh - tử bắt đầu!

Hội nghị Trung ương 5 cũng bởi thế có thể mang đến triển vọng “phục thù” cho Tổng Bí thư Trọng đối với thất bại không thể cơ cấu hai nhân vật Vương Đình Huệ và Nguyễn Bá Thanh vào Bộ Chính trị tại Hội nghị Trung ương 7 - diễn ra vào tháng 5/2013.
Chiến thắng thứ hai của Tổng Bí thư Trọng, dù khá muộn màng, vẫn mở toang cánh cửa để ông Trọng có dịp “hội kiến” với cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Có vẻ ông Trọng không còn “đường” nào khác.
Không phải Đại hội 12. Giờ đây, ván cờ quyết định sinh - tử mới bắt đầu.
Khỏi phải nói, cũng có thể hình dung ông Nguyễn Tấn Dũng và “dây” của ông đang ở vào thế nguy biến đến thế nào.
Nhưng ông Dũng sẽ làm gì?
P.C.D.

Sau 100 ngày chấp chính: Donald Trump xoay chiều chiến lược?

Sau 100 ngày chấp chính: Donald Trump xoay chiều chiến lược?

bauxitevnSat 1:54 PM

Vũ Ngọc Yên
Trong bài diễn văn nhậm chức vào ngày 20.01.2017 Tân Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phơi bầy trước công luận Mỹ và thế giới hình ảnh một nước Mỹ hiện tại yếu kém về mọi mặt qua phát biểu: …Trong nhiều thập niên, chúng ta đã làm giàu cho công nghiệp nước ngoài trong khi công nghiệp Mỹ bị thua thiệt; Trợ cấp cho quân đội các nước khác trong khi để mặc cho quân đội của chúng ta suy yếu một cách đáng buồn; Chúng ta đã bảo vệ biên giới các quốc gia khác trong khi không bảo vệ biên giới của chính đất nước mình; Chúng ta đã chi hàng nghìn tỷ đôla ở nước ngoài trong khi cơ sở hạ tầng của Mỹ rơi vào tình trạng hư hại, mục nát… Chúng ta đã giúp các nước khác trở nên giàu có trong khi sự thịnh vượng, sức mạnh và niềm tự tin của đất nước chúng ta mai một dần… Lần lượt, các nhà máy đóng cửa và rời lãnh thổ của chúng ta, mà không mảy may nghĩ đến hàng triệu, hàng triệu công nhân Mỹ bị bỏ lại phía sau…”. Trump khẳng định siêu cường Mỹ xuống cấp là hậu quả của những chính sách sai lầm của các chính quyền tiền nhiệm. Các chính quyền đó đã thi hành những chính sách đối nội cũng như đối ngoại chỉ có lợi cho giới tinh hoa trong nước và các nền kinh tế nước ngoài, còn hậu quả không tốt thì nhân dân và đất nước phải gánh chịu. Trump khẳng định là tân chính quyền sẽ chỉnh hướng đường lối: “…một viễn kiến mới sẽ điều hành đất nước (a new vision will govern our land) tất cả là nước Mỹ trước tiên (America First)…làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại (Make America Great Again)…”

Một viễn kiến với hai tư tưởng chủ đạo

Diễn văn của Donald Trump, Tổng thống thứ 45 của Mỹ đã phác họa tổng quát một chương trình cầm quyền xây dựng trên hai tư tưởng chủ đạo: Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại và nước Mỹ trước tiên.
Về nội chính: Chấn hưng kinh tế Mỹ, cải thiện đời sống dân chúng là mục tiêu cầm quyền hàng đầu của chính quyền vì vậy các quyết định về kinh tế, thương mại, thuế, y tế, việc làm, dân nhập cư… đều phải được hoạch định vì lợi ích của nhân dân Mỹ.
Kinh tế / Thương mại:Rút ra khỏi Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), xét lại thỏa thuận thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA) và thỏa ước đối tác dầu tư với Liên Minh Âu châu (TTIP). Áp dụng các biện pháp bảo hộ thương mại như tăng thuế nhập cảng đối với các nước mà Mỹ nhập siêu quá cao.
Gia tăng việc làm qua các chính sách: khuyến khích các công ty Mỹ sản xuất tại Mỹ thay vì ở nước ngoài - Thực hiện các dự án khai thác hầm mỏ và khí đốt bất chấp hậu quả môi sinh - Trục xuất người nhập cư bất hợp pháp để giành lại chỗ làm cho người bản xứ - Cải thiện hạ tầng cơ sở.
Thuế vụ: Thuế doanh nghiệp sẽ giảm từ 35 xuống 15% để khuyến khích các công ty ở lại trong nước.Thuế lợi tức giới hạn ở mức 33% cho người có lương cao. Dân có lợi tức thấp được miễn thuế. Theo tạp chí Forbes, qua biểu thuế mới, dân giầu tiết kiệm mỗi năm 275.000 đôla và dân nghèo khoảng 128 đôla.
Di dân: Chính sách di dân được thực thi không nhân nhượng bằng các biện pháp trục xuất và giới hạn nhập cảnh. Xây tường dọc theo biên giới Mỹ-Mễ Tây Cơ và ép buộc chính quyền Mễ phải đảm nhận phí tổn cũng như nhận lại các cư dân nhập cảnh Mỹ bất hơp pháp qua biên giới Mễ.
Chính sách y tế và xã hội: Chương trình y tế “Obamacare” của người tiền nhiệm sẽ thay thế bằng một chương trình khác. Theo đó người dân tư nguyện mua bảo hiểm ở thị trường bảo hiểm và lệ phí bảo hiểm có thể khai xin lại trong đơn khai thuế lợi tức.
Giáo dục: Chính quyền chủ trương tản quyền. Các tiểu bang và địa phương sẽ có nhiều quyền quyết định. Trump đầu tư 20 tỷ đôla để tạo cơ hội cho trẻ em con gia đình nghèo có cơ hội theo học các trường tốt hơn.
Phá thai: Chính quyền chống phá thai và chỉ chấp nhận trong những trường hợp ngoại lệ (bị cưỡng hiếp, nguy hiểm mạng sống đối với người mẹ…). Các trợ cấp cho “Planned Parenthood”, một tổ chức y tế điều hành các y viện phá thai, sẽ bị cắt giảm.
Tội phạm và nội an: Áp dụng phương châm “pháp luật và trị an” (Law and Order) triệt để. Trao thêm quyền cho cảnh sát xét hỏi di dân và các dân tộc thiểu số. Không dẹp bỏ nhà tù Guantanamo Bay ở Cuba.
Về đối ngoại: Tư tưởng chủ đạo “Nước Mỹ trước tiên” đặt quyền lợi đất nước trước nhất. Mỹ xem việc tham chiến vì nhân đạo, tự do dân chủ hay lật đổ độc tài là chuyện xa vời so với quyền lợi và nỗi lo trong cuộc sống của người dân Mỹ.
Quốc phòng: Gia tăng vũ trang để khẳng định đường lối “hòa bình thông qua sức mạnh quân sự”. Đòi hỏi các Liên minh quân sự như Minh ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) phải thay đổi cơ cấu đóng góp tài chính.
Chống khủng bố: Cuộc chiến chống khủng bố và tái lập hòa bình ở Irak và Syria tiếp tục đẩy mạnh. Duy trì 10000 quân Mỹ ở A Phú Hãn. Đối với Ba Tư, Mỹ xét lại mọi thỏa thuận và ép buộc quốc gia này phải hỗ trợ Mỹ chống tổ chức khủng bố nhà nước hồi giáo (IS), tái lập hòa bình ở Irak và Syrira.
Ngoại giao: Cải thiện bang giao đối với Do Thái, các quốc gia Đông Âu; Không giao hảo thân hữu với Ba Tư, Mễ Tây Cơ, Hồi Quốc. Duy trì hữu nghị với Tây Âu, Nam Mỹ, Gia Nã Đại, Úc và Ấn Độ. Không theo đuổi chính sách thù nghịch chống Nga và cùng Nga giải quyết nhanh cuộc khủng hoảng tại Syria.
Chính sách Á châu:Không nhượng bộ Trung Cộng trong lãnh vực thương mại và Biển Đông. Không rút quân khỏi Nhật và Nam Hàn. Tăng cường quan hệ mọi mặt với Ấn độ, một đầu tầu phát triển mới ở Á châu, giúp Ấn trở thành lực đối trọng chống Trung Cộng ở Ấn Độ Dương và đủ sức ngăn cản Hồi Quốc và Ba Tư.

Nhìn lại 100 ngày chấp chính

29.04.2017 đánh dấu 100 ngày Trump cầm quyền, nhiều hứa hẹn trong cuộc tranh cử đã không thực hiện được như ông đã nhiều lần tự qủa quyết ông là “vị Tổng thống khá nhất mà Thượng Đế đã tạo ra” cũng như là người duy nhất sẽ giải quyết mọi khó khăn của nước Mỹ. Theo báo Washington Post chương trình 100 ngày bao gồm 60 lời hứa. Trump giữ được 5, và thất hứa 5. Trong 11 lời hứa thực hiện thì có 2 điều không đáp ứng được và chỉ có một việc kết thúc qua sự dung hòa. 36 hứa hẹn còn lại, ông đã không hề nhắc đến.
Bảo hiểm y tế
Trong cuộc họp báo vào đầu tháng giêng, Trump tuyên bố sẽ dẹp bỏ chương trình Obamacare và thay thế bằng một đạo luật mới. Nhưng dự luật của Trump đệ trình biểu quyết đã không xác tín được đa số trong Quốc hội ủng hộ nên phải rút lại và Obamacare tạm thời vẫn còn hiệu lực.
Mể Tây Cơ: Hasta la Vista
Trong cuộc tranh cử Trump nhiều lần công kích Mễ và tuyên bố sẽ xây một bức tường dọc theo biên giới miền Nam nước Mỹ để ngăn chặn di dân nhập cảnh bất hợp pháp. Mặc dù đã ký sắc lệnh xây tường, nhưng Trump vẫn chưa thực hiện vì Quốc hội không chấp nhận chi phí hàng chục tỷ. Trump dọa bỏ thỏa ước thương mại bắc Mỹ NAFTA nhưng nay chỉ muốn thương thảo lại.
Kinh tế -Thuế vụ
Nhờ dẹp bỏ những quy định, luật lệ gây trở ngại cho sự phát triển kinh tế cũng như tăng ngân sách quốc phòng nên chính quyền Trump đã mang lợi ích cho một số ngành: Kỹ nghệ dầu và khí đốt, kỹ nghệ vũ trang, ngân hàng và các công ty thương mại của gia đình Trump. Tuy nhiên cũng có những lãnh vực bị thiệt hại qua các chính sách của Trump như: Kỹ nghệ khai thác than, nghành tiểu thương bán lẻ, kỹ nghệ khai thác năng lượng tái tạo, các công ty kỹ thuật cần chuyên viên nước ngoài như Facebook, Google, Microsoft và Apple. Trị giá đồng đôla sẽ giảm để hỗ trợ xuất cảng.
Một hệ thống thuế đơn giản được công bố, mức thuế cao nhất cho người có thâu nhập trên 470.00 đola từ 39, 6 giảm xuống 35%, thuế kinh doanh từ 35 xuống 15%. Thuế thừa kế bị nhạo báng là “thuế tử” (death tax) sẽ bỏ hoàn toàn.
Vấn đề NATO
Trước khi bước vào Tòa Bạch Ốc, Trump đã phê bình NATO, một liên minh quân sự bắc Đại Tây Dương được thành lập vào năm 1949 và đã hoạt động hữu hiệu chống cộng sản trong thời Chiến tranh Lạnh, là một cơ cấu “lỗi thời”. Nhưng sau khi các quốc gia thành viên đồng ý tăng ngân sách quốc phòng và tiếp Tổng thư ký NATO, Jens Stoltenberg trong tháng Tư, Trump đã rút lại lời chỉ trích và xem NATO là “Thành trì hòa bình và an ninh quốc tế”.
Vấn đề Trung Cộng- Hàn Cộng
Qua nhiều năm mối quan hệ giữa Trump và Trung Cộng hoàn toàn có tính chất thương vụ. Trump và con gái Ivanka Trump đã đặt sản xuất nhiều hàng tại Trung Cộng mang thương hiệu Trump. Trong thời gian tranh cử, Trump chỉ trích Trung Cộng là một cường quốc tồi bại ở Á châu đã ăn cắp việc làm của người Mỹ và bịp bợm tỷ giả tiền tệ. Nhưng sau cuộc tiếp đón Chủ tịch nhà nước và Cộng đảng Tập Cận Bình, Trump đã thay đổi thái độ chống Tầu 180 độ. Trump tuyền bố kính trọng Trung Cộng và nhìn nhận Trung Cộng không còn ngụy tạo tỷ giá hối đoái. Trump hy vọng Trung Cộng sẽ áp lực Bắc Hàn đình chỉ chương trình thử vũ khí nguyên tử.
Vấn nạn bang giao Hoa-Mỹ sẽ không dễ gì giải quyết khi Trung Cộng vẫn còn đạt mức độ xuất siêu qua Mỹ hằng năm 350 tỷ đô la cũng như đang theo đuổi mộng bá quyền ngự trị thế giới.
Tại Á Châu, ba nước cộng sản gây nhiều phản cảm trên thế giới là Trung Cộng, Hàn Cộng (Bắc Triều Tiên) và Cộng sản Việt Nam. Trump đã chỉ trích Việt Nam, Trung Cộng trong lãnh vực thương mại. Riêng Hàn Cộng, Trump lên tiếng đe dọa sẽ đơn phương hành xử quân sự như trong trường hợp Syria. Mối quan hệ hai nước trở nên mỗi lúc căng thẳng. Mỹ đưa tầu chiến tới hải phận Hàn Quốc. Hàn Cộng đe dọa tiếp tục thử nghiệm nguyên tử và sẵn sàng phản ứng tương xứng nếu bị tấn công.
Quan hệ với Nga
Trump đã có chủ trương cải thiện bang giao với Nga khi tuyên bố “Thật sự tuyệt vời khi chúng ta cảm thông với Putin và Nga”. Áp lực của các cuộc điều tra của cơ quan FBI về các cuộc tiếp xúc giữa các cộng sự viên cao cấp trong ủy ban vận động tranh cử của Trump và mật vụ Nga cũng như bế tắc trong cuộc chiến Syria đã khiến Trump chuyển hướng đối đầu với Tổng thống Nga Putin.
Trung Đông: Mê đạo (Laybyrinth) không ngõ ra
Không vùng nào đặt ra nhiều vấn nạn cho các Tổng thống Mỹ như ở Trung Đông. Tình hình ở đây còn trở nên lộn xộn nhiều hơn nữa từ khi Trump chấp chính. Lời hứa sẽ dời Tòa Đại sứ Mỹ tới Jerusalem, Trump đã không giữ được vì sự chống đối của các quốc gia Ả Rập. Thỏa ước nguyên tử với Ba Tư sẽ xét lại nhưng không dẹp bỏ như đã tuyên bố.
Trump đã lên nhiều lần nhắc nhở Mỹ không nên tham gia nội chiến tại Syria. Trump cảnh cáo Barack Obama, Tổng thống tiền nhiệm khi yêu cầu Quốc hội Mỹ cho phép tấn cộng Syria và cho rằng cuộc tiến công chỉ dẫn đến nhiều tốn kém và kéo dài chiến tranh. Mỹ phải hợp tác với Nga nếu muốn kết thúc cuộc nội chiến Syria.
Nay sự cân nhắc đó không còn giá trị và Trump đã đổi hướng đối ngoại. Lấy lý do trả đũa cho việc quân chính phủ Syria sử dụng vũ khí hóa học giết hại thường dân, Trump ra lệnh không kích căn cứ không quân của Syria. 59 hoả tiễn Tomahawk bắn vào thành phố Chan Scheichun.

Kết luận

Nói nhiều nhưng thực hiện chẳng được bao nhiêu đã làm uy tín của vị Tổng thống Mỹ thứ 45 bị suy giảm nghiêm trọng. Mức dân tín nhiệm Trump từ 62% trong tháng Hai đã tụt xuống 45 trong tháng Tư và nay còn khoảng 41%. Đây là mức thấp nhất cho ba tháng tại vị. Năm 1993 Bill Clinton còn đạt được 55% cho thời gian ba tháng đầu trong Tòa Bạch Ốc.
Có nhiều lý do giải thích cho sự mất tín nhiệm của chính quyền Trump. Tình hình quốc gia và thế giới rất phức tạp, không thể chỉ nêu vấn đề một cách đơn giản và đề ra cách giải quyết cực đoan. Nhiều người cho rằng chính quyền không có kế hoạch dài hạn nên đã hành xử bất nhất gây xáo trộn và hỗn độn thay vì tạo sự ổn định và minh bạch trong việc thực thi chính sách.
Trong lãnh vực đối ngoại, Trump theo đuổi tư tưởng chủ đạo “Mỹ quốc trước hết “không có nghĩa là Mỹ tự cô lập, mà Mỹ đặt quyền lợi đất nước trước nhất. Một khi lợi ích của Mỹ bị xâm phạm, Trump sẽ phản ứng kịch liệt. Đối với Trump, chính sách đối ngoại và an ninh là một vấn đề của bản năng chứ không phải của ý thức hệ.
V.N.Y.
Tác giả gửi BVN.

Bắc Hàn là một vấn đề nan giải

Bắc Hàn là một vấn đề nan giải

bauxitevnSat 1:53 PM

Ls Nguyễn Văn Thân
Trong mấy ngày qua, cả thế giới nín thở vì có cảm giác căng thẳng giữa Mỹ và Bắc Hàn có thể nổ tung dẫn đến chiến tranh nguyên tử bất cứ lúc nào. Ngày 15/4 vừa qua đánh dấu 105 năm sinh nhật của Kim Nhật Thành. Đối với Bắc Hàn thì đây là một ngày lễ lớn. Trước đây, Bắc Hàn thường có những hành động chẳng hạn như tiến hành thử vũ khí nguyên tử hoặc hỏa tiễn ngay trong ngày lễ để kích động tinh thần quốc gia cũng như thu hút sự chú ý của thế giới. Nhưng năm nay thì có Tổng thống Trump. Chỉ một tuần trước đó, Trump đã đón Tập Cận Bình tại Mar-A-Lago hội đàm mà đề tài chính là Bắc Hàn. Và như để dằn mặt tay ngựa non háo đá họ Kim, Trump đảo ngược chính sách đối với Syria và hạ lệnh cho hải quân Mỹ bắn 59 hỏa tiễn Tomahawk vào al-Sharyat, một căn cứ không quân của Syria mà Hoa Kỳ cho rằng máy bay ném bom hóa học đã xuất phát. Chẳng những thế, Tổng thống Trump cũng ra lệnh cho một đoàn tàu chiến dẫn đầu là hàng không mẫu hạm Carl Vinson từ Singapore trực chỉ đến bán đảo Triều Tiên nhưng thật ra đoàn tàu lúc đó đi về hướng Ấn Độ Dương để tập trận với Úc. Không biết đây là một ‘‘tin giả’’ (fake news) cố ý của Trump hay là đòn tung hỏa mù? Chưa đủ, Mỹ cũng quyết định thả “bom mẹ” tại A Phú Hãn với mục đích chính là phá hủy hệ thống đường hầm và hang động của phiến quân Nhà nước Hồi Giáo nhưng mặt khác cũng để dằn mặt Kim Chánh Ân. Làm tổng thống chưa tròn 100 ngày mà Trump đã có những quyết định sử dụng biện pháp quân sự cứng rắn và mạnh bạo, khác rất nhiều với phong cách của người tiền nhiệm Obama.

Vào đúng ngày Thứ Bảy 15/4, Bắc Hàn tổ chức một ngày diễu binh ‘‘hoành tráng’’ như mọi năm phô trương vũ khí gồm có hoả tiễn tầm xa thiệt có, giả có. Qua hôm sau ngày Chủ nhật, Bình Nhưỡng bắn thử hỏa tiễn tầm trung nhưng không thành. Hoả tiễn nổ tung chỉ vài giây sau khi rời khỏi giàn phóng. Có tin là Mỹ đã dùng ‘‘vi khuẩn vi tính’’ để phá cuộc thử nghiệm này. Thật giả thế nào chưa kiểm chứng được nhưng chiến tranh mạng là một phần không thể thiếu trong mọi cuộc chiến hiện đại.
Khi Đệ nhị Thế chiến kết thúc và Nhật đầu hàng, Triều Tiên bị phân hai tại vĩ tuyến 38. Bắc Triều Tiên theo cộng sản dưới sự bảo trợ của Liên Xô. Nam Triều Tiên (Hàn Quốc) theo thế giới tự do dưới sự lãnh đạo của Mỹ. Cuộc chiến tranh lạnh ngăn cản giấc mơ thống nhất của người dân Triều Tiên. Vào ngày 25/6/1950, Kim Nhật Thành xua quân xâm chiếm phương Nam với sự hậu thuẫn của phe cộng sản là Liên Xô và Trung Quốc. Theo một Quyết Nghị của Liên Hiệp Quốc, phe đồng minh dẫn đầu bởi Hoa Kỳ cùng với 20 quốc gia khác tham chiến đánh đuổi quân Bắc Hàn về bên kia vỹ tuyến 38. Sau 3 năm đánh nhau bất phân thắng bại, các bên đồng ý đình chiến vào ngày 27/7/1953. Về mặt lý thuyết thì cuộc chiến Triều Tiên vẫn chưa kết thúc vì chưa có bên nào ký hòa ước.
Theo Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ, có khoảng 34,000 quân Mỹ tử thương trong cuộc chiến Triều Tiên. Nam Hàn cho biết là có gần 140,000 lính hy sinh và 400,000 thường dân tử vong. Trung Quốc cho biết tổng cộng có khoảng 150,000 chí nguyện quân của họ thiệt mạng. Bắc Hàn thì đưa ra con số là khoảng 300,000 quân lính chết trận trong cuộc chiến xâm lăng miền Nam bất thành.
Cuộc chiến Triều Tiên thật không khác gì với cuộc chiến Việt Nam. Cũng là miền Bắc cộng sản xua quân xâm chiếm miền Nam với lời xúi giục của quan thầy từ phương Bắc. Chỉ khác về hậu quả. Nếu Mỹ không bỏ rơi Việt Nam Cộng hòa thì có lẽ miền Nam tự do bây giờ cũng phát triển phồn thịnh và văn minh tương tự như Nam Hàn và miền Bắc thì nghèo đói và bị cai trị bởi những lãnh tụ triều đại cộng sản man rợ như Bắc Hàn. Bánh xe lịch sử chạy song song nhưng lại rẽ ra hai ngã khác nhau.
Mỹ có lưu giữ vũ khí hạt nhân tại Nam Hàn nhằm răn đe Bắc Hàn từ 1958. Có nguồn tin cho rằng tất cả các loại vũ khí này đã được dời khỏi Nam Hàn từ 1991 nhưng chưa có sự kiểm chứng hoặc xác nhận độc lập nào. Kim Nhật Thành cũng đã tính tới chuyện phát triển vũ khí hạt nhân từ thập niên 60 và tiếp xúc Liên Xô và Trung Quốc nhờ giúp đỡ nhưng bị từ khước. Sau đó, Bắc Hàn gia nhập Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (Nuclear Non-Proliferation Treaty hoặc NPT) vào năm 1985 dẫn đến các cuộc thương thuyết và Thỏa thuận Triều Tiên phi hạt nhân vào năm 1992 giữa Bình Nhưỡng và Hán Thành. Nhưng tình báo Mỹ chụp được một số hình ảnh khả nghi là Bắc Hàn lén lút chế tạo vũ khí nguyên tử. Cơ quan năng lượng nguyên tử IAEA gửi chuyên gia đến trung tâm hạt nhân Yongbyon kiểm tra và phát hiện là trái với những lời tuyên bố phát triển năng lượng hạt nhân với mục đích dân sự, Bắc Hàn cũng sử dụng lò phản ứng và cơ sở tái chế luyện plutonium dùng để làm vũ khí hạt nhân. Trước những cáo buộc đó, Bình Những dọa là sẽ rút khỏi NPT.
Sau nhiều vòng đàm phán, Mỹ và Bắc Hàn đạt được Thoả thuận Khung (Agreed Framework) vào tháng 10 năm 1994. Dưới thoả thuận này, Bắc Hàn đồng ý đóng băng chương trình sản xuất plutonium để đối lấy xăng, dầu, lương thực cùng hai nhà máy điện hạt nhân phục vụ cho sinh hoạt dân sự.
Trong lúc tranh cử, George W. Bush tuyên bố là không ủng hộ Thỏa thuận Khung với Bắc Hàn nhưng sau khi nhậm chức, Bush đồng ý trao cho Bắc Hàn 95 triệu và bỏ điều kiện dưới Thỏa thuận Khung là Bình Nhưỡng cho phép chuyên gia IAEA kiểm tra để bảo đảm là Bắc Hàn không cất dấu plutonium từ lò phản ứng hạt nhân. Cuộc tấn công khủng bố 11/9/2001 thay đổi tất cả. Trong Thông điệp Liên bang ngày 29/1/2002, Tổng thống Bush miêu tả Bắc Hàn cùng với Iran và Iraq là một “trục ma quỷ”‘ vì chính sách ủng hộ khủng bố và theo đuổi vũ khí giết người hàng loạt. Vào cuối năm 2002, Bush bày tỏ quyết tâm tấn công Iraq viện cớ Saddam Hussein lén lút chế biến vũ khí hóa học. Bình Nhưỡng trả đũa bằng cách rút khỏi NPT và đuổi hết kiểm tra viên IAEA ra khỏi Bắc Hàn vào tháng Giêng năm 2003.
Nỗ lực ngoại giao dẫn đến các cuộc thảo luận 6 bên gồm có Mỹ, Bắc Hàn, Nam Hàn, Trung Quốc, Nhật và Nga từ 2003 tới 2005 nhưng vẫn không đi tới đâu. Có nghĩa là Bắc Hàn vừa đàm phán để xin viện trợ nhưng vừa lén lút chế biến uranium để làm vũ khí nguyên tử. Bắc Hàn thử vũ khí nguyên tử lần đầu tiên vào tháng 10 năm 2006. Lần thứ hai vào tháng 5 năm 2009, thứ ba vào tháng 2 năm 2013 và thứ tư vào tháng Giêng năm 2016. Lần thứ 5 và gần đây nhất là vào tháng 9 năm 2016. Cứ sau mỗi lần như vậy thì Liên Hiệp Quốc đều ra quyết nghị lên án và siết chặt lệnh cấm vận nhưng chẳng có kết quả gì. Lý do đơn giản là hơn 90% giao thương của Bắc Hàn là với Trung Quốc. Các công ty quốc doanh Trung Quốc vẫn làm ăn đều đặn với Bình Nhưỡng coi như không có chuyện gì xảy ra. Hơn nữa, cấm vận cũng có nhiều kẽ hở và chỉ nhắm vào khoáng sản và than đá. Thực phẩm, dầu hỏa và các thứ cần thiết cho đời sống không nằm trong danh sách hàng hóa bị cấm vận.
Các biện pháp đối phó với Bắc Hàn có thể chia thành 4 loại: cấm vận kinh tế, ngoại giao, đánh phá bí mật và chiến tranh. Giải pháp nào cũng có mặt giới hạn của nó. Hoa Kỳ có thể siết chặt cấm vận và trừng phạt luôn cả các ngân hàng quốc tế cũng như các công ty Trung Quốc làm ăn với Bình Nhưỡng nhưng sẽ có đụng độ với Trung Quốc. Trong khi đó, Tổng thống Trump đang sử dụng biện pháp ngoại giao là nhờ Chủ tịch Tập giúp và thuyết phục Bắc Hàn từ bỏ tham vọng vũ khí nguyên tử. Mỹ cũng có thể đánh phá hệ thống mạng Internet của Bắc Hàn làm rối loạn các chương trình và hệ thống điện tử nhưng cũng chỉ mang tính tạm thời.
Hoặc Mỹ có thể đánh phủ đầu vào các cơ sở nghi ngờ có chứa vũ khí nguyên tử. Bắc Hàn chắc chắn sẽ đáp trả bằng một cuộc chiến tàn khốc. Theo ước lượng của Leon Panata cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, với dàn đạn pháo ngay biên giới tại vĩ tuyến 38 chỉ cách 50 km từ Hán Thành có dân số hơn 10 triệu thì chỉ trong 2 tiếng đồng hồ sẽ có hơn 100,000 người bị đạn pháo Bắc Hàn giết chết. Nếu cuộc chiến tiếp tục thì con số tử vong có thể lên tới hàng triệu. Chỉ với vũ khí thường thì đã là như vậy. Cộng thêm vũ khí nguyên tử và hóa học thì thương vong không biết lên tới cỡ nào. Đó là chưa kể hỏa tiễn của Bắc Hàn có thể tấn công Nhật và các căn cứ quân sự của Mỹ ở đó. Vì cái giá phải trả quá cao nên có nhiều chuyên gia cho rằng giải pháp quân sự là bất khả thi.
Có điều là giàn lãnh đạo mới của Mỹ từ Tổng thống Trump đến Cố vấn An ninh McMaster và Bộ trưởng Quốc phòng Matthis hầu như đặt quá nhiều kỳ vọng vào Trung Quốc nếu không muốn nói là đang năn nỉ Trung Quốc giúp kiềm chế Bắc Hàn. Chắc chắn là Kim Chánh Ân sẽ không bao giờ từ bỏ tham vọng theo đuổi hỏa tiễn hạt nhân tầm xa có thể đe dọa an ninh của Mỹ vì theo Bắc Hàn đó cũng là lá bùa hộ mạng duy nhất có thể bảo vệ triều đại Kim. Kim đã nhìn thấy kết cuộc bi thảm của Saddam Hussein và Muammar al-Gaddafi. Chưa chắc Trung Quốc có thể ngăn cản được. Tuy nhiên, nếu Trung Quốc triệt để áp dụng lệnh cấm vận thì có nguy cơ dẫn đến sự sụp đổ của nền kinh tế và chế độ Bắc Hàn. Mà dù là vậy thì tại sao Trung Quốc lại phải đi giúp đối thủ lớn nhất là Mỹ và đồng minh gồm có Nam Hàn và Nhật? Mỹ sẽ đáp trả ân huệ này thế nào? Khác với những người tiền nhiệm, Trump căn bản là một doanh nhân và theo đuổi chính sách ngoại giao không dựa trên những giá trị nền tảng và nguyên tắc căn bản mà tính toán lời lỗ qua từng chuyến giao dịch một. Tổng thống Trump đã công khai tuyên bố là sẽ ban cho Trung Quốc một món quà thương mại để trao đổi với việc kiềm chế Bắc Hàn, cụ thể là Mỹ sẵn sàng tiếp tục đón nhận tỷ lệ chênh lệch hàng trăm tỷ Mỹ kim hàng năm trong cán cân mậu dịch giữa hai nước. Như vậy có khác nào cấp thêm cánh cho hổ dữ? Và liệu người dân Mỹ chấp nhận tình trạng đó được bao lâu trước khi công ty quốc doanh Trung Quốc thâu tóm hết các công ty Mỹ? Mặt khác, Trung Quốc đang là chủ nợ lớn nhất của Mỹ khi nắm trong tay trái phiếu trị giá hơn 1,000 tỷ Mỹ kim. Chính quyền mới của Mỹ vẫn chưa bổ nhiệm đầy đủ chuyên gia có kiến thức và kinh nghiệm vào Bộ Ngoại giao trong việc xử lý quan hệ giữa Mỹ với Trung Quốc và Bắc Hàn. Trong khi đó, Trung Quốc thuộc về hạng cáo già khi nói đến nghệ thuật lợi dụng Bắc Hàn để gây khó khăn cho Mỹ và các nước đồng minh. Ngoài quyền lợi giao thương thì Trump sẽ thêm những nhượng bộ nào tại Biển Đông? Từ khi nhậm chức và nhất là sau lần diện kiến nồng nàn tại Mar-A-Lago, Trump không có bất cứ lời phát biểu nào liên quan tới Biển Đông. Trong mấy tháng qua, Mỹ không thực hiện thêm chiến dịch tuần tra tự do hàng hải nào. Tuy Bộ Quốc phòng có gửi lời yêu cầu nhưng Nhà Trắng chưa chấp thuận.
Khi được hỏi về Bắc Hàn, Trump trả lời bằng ngôn ngữ giang hồ “phải ngoan nghe mày” (gotta behave). Kim cũng dùng lối anh chị đáp trả là “tao sẽ thử vũ khí hạt nhân mỗi tuần, mỗi tháng, mỗi năm”. Đúng là kỳ phùng địch thủ, ít nhất là về mặt đốp chát. Tập chỉ cần ngư ông thủ lợi. Có lẽ là với những ngôn từ như vậy thì Trump và Kim không thể quay trở lại được và cuộc chiến sắp tới chắc không thể tránh khỏi.
N.V.T.
Tác giả gửi BVN.